Tabeirosmontes
  • Novas
    • Presentación
    • Contacto
    • Colabora
  • Terra
    • A Estrada >
      • Agar (Santa Mariña)
      • Aguións (Santa María)
      • Ancorados (San Pedro)
      • Ancorados (San Tomé)
      • Arca (San Miguel)
      • Arnois (San Xiao)
      • Baloira (San Salvador)
      • Barbude (San Martiño)
      • Barcala (San Miguel)
      • Barcala (Santa Mariña)
      • Berres (San Vicenzo)
      • Callobre (San Martiño)
      • Castro (San Miguel)
      • Cereixo (San Xurxo)
      • Codeseda (San Xurxo)
      • Cora (San Miguel)
      • Couso (Santa María)
      • Curantes (San Miguel)
      • Estrada, A (San Paio)
      • Frades (Santa María)
      • Guimarei (San Xiao)
      • Lagartóns (Santo Estevo)
      • Lamas (San Breixo)
      • Liripio (San Xoán Bautista)
      • Loimil (Santa María)
      • Matalobos (Santa Baia)
      • Moreira (San Miguel)
      • Nigoi (Santa María)
      • Oca (Santo Estevo)
      • Olives (Santa María)
      • Orazo (San Pedro)
      • Ouzande (San Lourenzo)
      • Parada (San Pedro)
      • Paradela (Santa María)
      • Pardemarín (Santa Baia)
      • Remesar (San Cristovo)
      • Ribeira (Santa Mariña)
      • Ribela (Santa Mariña)
      • Riobó (San Martiño)
      • Rubín (Santa María)
      • Sabucedo (San Lourenzo)
      • Santeles (San Xoán)
      • Somoza, A (Santo André)
      • Souto (Santo André)
      • Tabeirós (Santiago)
      • Toedo (San Pedro)
      • Vea (San Xiao)
      • Vea (San Xurxo)
      • Vea (Santa Cristina) >
        • Santa Cristina de Vea (Santa Cristina)
      • Vea (Santo André)
      • Vinseiro (Santa Cristina)
    • Beariz >
      • Beariz (Santa María)
      • Lebozán (Santa Cruz)
      • Xirazga (San Salvador)
    • Cerdedo >
      • Castro (Santa Baia)
      • Cerdedo (San Xoán)
      • Figueiroa (San Martiño)
      • Folgoso (Santa María)
      • Parada (San Pedro)
      • Pedre (Santo Estevo)
      • Quireza (San Tomé)
      • Tomonde (Santa María)
    • Forcarei >
      • Aciveiro (Santa María)
      • Castrelo (Santa Mariña)
      • Dúas Igrexas (Santa María)
      • Forcarei (San Martiño)
      • Madanela de Montes, A (Santa María Madanela)
      • Meavía (San Xoán)
      • Millarada (San Amedio)
      • Pardesoa (Santiago)
      • Pereira (San Bartolomeu)
      • Presqueiras (San Miguel)
      • Presqueiras (Santa Mariña)
      • Quintillán (San Pedro)
      • Ventoxo (San Nicolao)
  • Patrimonio
    • Material >
      • Alvarizas
      • Arquitectura vernácula >
        • Pombais
        • Reloxos de sol
      • Castros >
        • Castro de Barbude
        • Castro de Garellas
        • Castro Loureiro
        • Castro da Mouteira
        • Castro de Ribela
        • Castrp Valente
      • Cruceiros >
        • A Estrada
        • Forcarei
        • Cerdedo
      • Hórreos >
        • O hórreo do Coto Nabal
        • Hórreo de Quintela
      • Igrexas >
        • Capela de San Bartolomé
      • Industria
      • Lavadoiros >
        • Lavodoiro de Liñares
        • Lavadoiro de Fontegrande
        • Lavadoiro do Souto
      • Megalítico
      • Mámoas
      • Mosteiros >
        • Aciveiro
      • Muíños >
        • Muíño de Ricovanca
        • Muíños de Vesacarballa
      • Neveiras >
        • Neveiras de Fixó
        • Neveiras do mosteiro de Aciveiro
      • Pazos >
        • Casa e capela de San Ildefonso na Algalia (Guimarei)
        • A casa de Araúxo en Ponte-Sarandón
        • Casa de Badía
        • Casa de A Silva en Ribadulla (Arnois)
        • A Casa da Condesa (ou do Piñeiro) en Santa Mariña de Ribeira
        • A casa de Sesto (Ribela)
        • Casa de Recarei (Curantes)
        • Casa de Miranda (Santeles)
        • Casa de A Silva en Vendexa
        • A Casa Grande de Parada
        • A Casa Grande de San Paio de Figueiroa
        • Casa de Barcia en San Miguel de Cora
        • A casa de "Os Muros"en San Pedro de Parada
        • Casa de Vilanova en Remesar
        • "Casa Varela” en Pereiras
        • Os Mondragón de Vilasusán.Remesar
        • O Pazo do Outeiro de Maíndo (Couso)
        • Pazo de Correáns
        • Pazo de Guimarei
        • Pazo da Mota
        • Pazo de Monteagudo
        • Pazo de Oca
        • Pazo de Preguecido
        • Pazo de Valiñas
        • Pazo de Xerliz
      • Petos de ánimas
      • Petróglifos >
        • Cuiña (Quireza)
        • Laxa da Romaxe
        • Laxas de Penide
      • Pontes >
        • Ponte de Ricovanca
        • Ponte de Santo Antonio
        • Ponte Vea
        • Ponte de Gundián
        • Ponte de Paradela
        • Ponte de Parada
        • Ponte de Leira
        • Ponte Liñares
        • Ponte do Reconco
        • Ponte de Gomail
        • Ponte do Crego
        • Ponte Carballa
        • Ponte de Andón
        • Ponte de Pedre
        • Pontes do Lérez
      • Torres e castelos >
        • A Torre da Barreira
        • Castelo de Cira
        • Fortaleza/Castro de Terra de Montes
        • Torre de alarma de Barciela
        • Torre de Guimarei
    • Natural >
      • Árbores >
        • Sobreira de Valboa
        • Sobreira de Valiñas
      • Fervenzas >
        • Fervenza de Callobre
        • Fervenza da Caldeira
        • Fervenza da Cova do Lago
        • Fervenza de Curantes
        • Freixa de Chamosa
        • Fervenza da Firveda
        • Fervenza da Graña
        • Pozo Sangoento
        • Fervenza do Segón
      • Fontes
      • Flora >
        • Cogumelos
        • Piornal de San Trocado
      • Fauna >
        • Aves >
          • Canilonga
        • Anfibios e réptiles
        • Invertebrados
        • Mamíferos >
          • Lontra
        • Peixes
      • Lagoas >
        • Canteira de Ventoxo
        • Lagoa Sacra
        • Lagoa do Seixo
      • Montes >
        • Cádabo
        • Candán
        • Monte do Seixo
        • Montouto
        • Pico Sacro >
          • Fotografías
          • Textos
          • Vídeos
        • Serra de Cabanelas
      • Penedos >
        • Penedas de Naveiro
      • Ríos >
        • Umia
        • Ulla
      • Vales
    • Inmaterial >
      • Entroido
      • Haxiografía
      • Mitoloxía
      • Oficios >
        • Esmoleiros
      • Romaxes >
        • A Saleta de Bugarín
      • Rapa das bestas >
        • Fotografía >
          • Fotorapa
          • 2008
          • 2009
          • 2010
          • 2011
          • 2012
        • Vídeo
        • Publicacións
      • San Xoán
  • Artes
    • Artesanía >
      • Fernando Porto
    • Cine >
      • Chano Piñeiro
    • Escultura >
      • Ignacio Cerviño
      • Esculturas funerarias >
        • Cemiterio de Folgoso
      • A purísima de Asorey
    • Fotografía >
      • Karina
      • Pedro Brey Guerra
      • Maxcarun >
        • Aves
        • Insectos
        • Mamíferos
        • Reptis e anfíbios
      • Naturgalicia
    • Música >
      • Banda de Gaitas de Forcarei
      • Coral Polifónica Estradense
      • Chorovía na moucarría
      • Gaiteiros de Soutelo
      • Nao
      • Xenreira
      • Xosé Lueiro
    • Pintura >
      • Virxilio Blanco
    • Teatro
  • Letras
    • Avelina Valladares
    • Andrea Porto >
      • Textos
    • Alfonso Daniel Rodríguez Castelao
    • Antonio Fraguas
    • Antonio Rodríguez Fraiz >
      • Textos
      • Estudos
      • Entrevistas
    • Carlos Loureiro >
      • Textos
    • Carlos Mella
    • Calros Solla >
      • Textos
    • David Otero >
      • Textos
      • Fiestra Con Masa
    • Dionísio Pereira >
      • Textos
    • Goretti Sanmartín >
      • Textos
    • Manuel Cabada Castro >
      • Textos
    • Manuel García Barros >
      • Correspondencia >
        • Cecilia Alcoba
        • Xosé Ramón Fernández Oxea (BEN-CHO-SHEY)
      • Documentos
      • Fotos
      • Vídeos
      • Estudos
    • Manuel Espiña Gamallo
    • Manuel Daniel Varela Buxán >
      • Fotos
      • Textos
    • Marcial Valladares Núñez >
      • Actividades
      • Estudos
      • Obra
      • Vídeo
    • Neves Soutelo >
      • Textos
    • Olimpio Arca Caldas >
      • Fotos
      • Obras
      • Vídeos
    • Ramón de Valenzuela Otero >
      • Achegas >
        • Sermos Galiza
      • Fotos
      • Vídeos
    • Santiago Gómez Tato
    • Sindo Villamayor >
      • Sindo Villamayor
    • Susana Sánchez Aríns >
      • Susana Sánchez Arins
    • Xoán Carlos Garrido
    • Xosé Luna Sanmartín >
      • Recursos
    • Xosé Manuel Martínez Oca
    • Xoseme Mosquera >
      • Vida
      • Obra
    • Xosé Manuel Cabada Vázquez >
      • Biografía
      • Documentos
      • Imaxes
      • Obra
    • Xosé Otero Abelleira >
      • Fotografías
    • Xosé Roxelio Otero Espasandín >
      • Do autor >
        • Vivir morrendo
      • Paisaxe vital de Xosé Otero Espasandín con Castro ao lonxe
      • Un Otero Espasandín de vinte anos
    • Xosé Varela Buela
    • Xurxo Esquío >
      • Xurxo Esquío
  • Historia
    • Feitos >
      • Prehistoria
      • Idade Antiga
      • Idade Media
      • Idade Moderna
      • Idade Contemporánea >
        • Revolta labrega de 1915 >
          • Sociedades agrarias
          • Xornais e documentos
          • Sociedade de Instrución Unión de Rubín de La Habana
          • Recuperación da Festa Labrega
          • Revolta labrega de 1915
    • Persoas >
      • Anxel Campos Varela
      • Manuel Ventura Figueroa
      • Mary Isaura
      • Pedro Campos Couceiro
      • Pedro Varela Castro
      • Ramón Silvestre Verea García
      • Virxinia Pereira
      • Waldo Álvarez Insua
  • Memoria
    • Actividades >
      • Ponte do Barco
      • Eliminación da simboloxía franquista
      • Homenaxe nacional as vítimas do franquismo en San Simón
      • Homenaxe a Xoán Xesús González
      • Proxección de "A derradeira lección do mestre" (24-3-2007)
      • Homenaxe aos paseados da Ponte do Regueiro
      • Conmemoración do 5 de xuño (5-06-2007)
      • Homenaxe a Bernardo Mato Castro na súa escola (8-7-2006)
    • Documentos >
      • Causas >
        • Así se xustifica unha condena a morte de José Costés Fernández e José Gómez Rivas >
          • Ideas polas que se mata a Cortés Fernández
      • Cartas >
        • Manuel Graciano ao Goberno Portugués
        • Carta dos Concelleiros ao pobo da Estrada
        • Ramón Fernánde Rico
        • José Mª Pena
      • Instrucións para a resistencia
      • Oficio de Crego de Castro (Cerdedo)
      • Memorias >
        • Memorias dun proscrito
      • Prensa >
        • Galicia Libre
      • Publicacións
    • Feitos >
      • O levantamento franquista na Estrada
      • A Estrada viste a camisa azul
      • O “imposto revolucionario”
      • O saqueo do pobo. O invento do secuestro express
      • As incautacións: A insticionalización do roubo
      • A interrupción tráxica do galeguismo
      • Represión do maxisterio estradense
      • Mulleres, dignidade e rebeldía
    • Imaxes >
      • Vitimas do franquismo
    • Listaxes >
      • A Estrada >
        • Fuxidos da parroquia de Guimarei
        • Presos en San Simón
      • Terra de Montes >
        • Beariz
        • Cerdedo
        • Forcarei
    • Lugares >
      • A casa do pobo de Deán (Cerdedo)
      • A república de Guimarei
      • Campo de Laudas
      • Ponte do Regueiro
      • Quilómetro 1 da Avenida de Buenos Aires: Aquí se fusilou
      • Simboloxía franquista
    • Nomes >
      • Antonio Sueiro Cadavide
      • Alfonso Ramiro Castro Dono
      • Alfredo Iglesias Álvarez
      • Candido Tafalla Froiz
      • Manuel Brea Abades
      • Manuel Garrido "O resucitado"
      • Francisco Varela Garrido
      • Isolino Feros Salgueiro
      • José Mª Baliño Sánchez
      • José María Pena
      • Manuel García Barros
      • Antonio Fraguas Fraguas
      • Jesús Ignacio Puente Fontanes (Balseiros)
      • Bernardo Mato Castro
      • Hixinio Carracedo Ruzo >
        • Fotos homenaxe a Carracedo na Somoza no seu 75 cabodano
      • José Gómez Rivas
      • José Mª Taberneiro
      • José Rodríguez Sangiao
      • Manuel Puente Porto
      • Manuel Coto Chan
      • Martiño Ferreiro Álvarez
      • Ramón Fernández Rico
      • Ventín, 5 da mesma familia fusilados xuntos
    • Represores >
      • Padre Nieto
    • Testemuños >
      • David García Insua
      • Roxelio Arca
  • Movementos
    • Asociacionismo cultural >
      • A.C. A Estrada >
        • Antonio Fraguas e o monumento aos mártires
        • Enterro da Sardiña
        • Mostra de artesanía da Estrada
        • Simposio de literatura galega de autoría estradense
      • A. C. O Brado
      • Contrarretranca
      • A. C. Vagalumes >
        • Actividades >
          • Conmemorar Carvalho Calero
        • Vídeos
        • Publicacións
        • Fotos
      • AEC Verbo Xido >
        • Carteis e publicacións
        • Defensa das árbores autóctonas
      • Capitán Gosende
      • CETMO
      • Colectivo Portalén
    • Ecoloxismo >
      • Atri Non
      • Invasión eólica
    • Emigración >
      • Arxentina
      • Brasil
      • Cuba >
        • Nomes >
          • Manuel Álvarez Fuentes
          • Jesús Barros López
    • Ensino >
      • Primaria >
        • CEIP de Figueroa >
          • CEIP de Figueroa (A biblio de Carola)
        • CEIP Cabada Vázquez
        • CEIP Pérez Viondi
        • CEIP Villar Parama
        • CEIP O Foxo >
          • As nosas cousas
          • Bilbioteca
          • Peque Xenios
          • Pereiriños
      • Secundaria >
        • IES Nº 1 >
          • Fotos
        • IES Manuel García Barros >
          • As nosas letras
        • IES Plurilingüe Antón Losada Diéguez
        • IES Chano Piñeiro >
          • O Chaniño - Biblioteca
          • Lingua de Montes
    • Feminismo >
      • Asociacionismo >
        • Colectivo Feminista
        • Espadela >
          • A muller na Terra de Montes (Exposición do CETMO)
          • Festa da Vincha
    • Loita labrega
    • Movemento obreiro
    • Movemento veciñal >
      • Contra a suba do IBI na Estrada
      • Loita contra a fusión de Cerdedo
    • Normalización lingüística >
      • Conflito do Foxo
      • Letras galegas 1970 na Estrada
      • Queremos Galego
    • Pacifismo
    • Política >
      • BNG
      • PSOE
      • PP
      • OUTROS
  • Arquivo
    • Foto >
      • Edificios
      • Eventos
      • Deporte
      • Industria
      • Nomes
      • Rúas
      • Xente
    • Vídeo >
      • Documentais >
        • CETMO
        • A Estrada románica
      • Filmes
      • Actos
      • Conversas
      • Imaxes
    • Audio >
      • Voces
    • Publicación >
      • Libros >
        • Ond´o sol facheaba ó amañecer. Vida e obra de Avelina Valladares. Xosé Luna Sanmartín
        • Vagalumes. Manuel Cabada Vázquez
        • A Estrada
      • Xornais >
        • Eco de la Estrada
        • El Emigrado
        • El Estradense
      • Revistas >
        • Contrarretranca
        • Cotaredo
        • Tabeirós Terra
        • Verbo Xido
      • Folletos

Co gallo da concesión do Premio Lexión Irmandiña 2026 ao Colectivo Capitán Gosende

27/9/2026

0 Comentários

 
Fotografia
Recibindo o premio en nome do Colectivo Capitán Gosende.
Calros Solla
Boas tardes a todas e a todos. 
Xidas túrdighas a todeitos vovis. 
 
Prezados membros da Organización de Compostela Histórica; prezado Rodrigo Costoya, compañeiras e compañeiros; amizades presentes neste salón de actos do IES Rosalía de Castro de Compostela. 
Ser merecentes do Premio Lexión Irmandiña é unha honra inmensa e, por tal, comparecemos perante vós rebordantes de orgullo, ledicia e gratitude. Aceptar a responsabilidade de recibilo é tamén un fermoso xeito de renovar os votos contraídos, pois obríganos moralmente a seguir turrando polo carro do país e pola carreta da comarca de Montes, garantindo anos vindeiros a nosa modesta contribución.  
Esta gozosa e gravosa responsabilidade adquirímola hai máis de tres décadas cando, baixo o lema martiano “Facer é o mellor xeito de dicir”, nos botamos, literalmente, ao monte. Xente ao monte!, berran os aloitadores de Sabucedo cando se reúnen para acurrar as bestas. Xente ao monte!, berramos nós, cando invocamos e convocamos a veciñanza para esconxurar dos eidos a peste do caciquismo, devastadora e imposibilitante: Fóra rato, fóra sapo, fóra becho comellón...! Nós desfacémonos en berros, malia que –polo momento– con pouco éxito. 
Hai máis de trinta anos, puxemos un pé diante do outro, sendo perfectamente conscientes de que se un pobo non se quere, se un pobo non se sabe, se un pobo non se coñece, nin se respecta, nin é quen de sopesar a contía da súa herdanza, ese pobo malfadado está condenado a esluírse coma sal na sopa dos tempos. 
Dende aquelas, malia o buraco negro que todo o engole, o noso norte non se desviou un nadiña. Clamamos porque cadaquén asuma as súas obrigas e sacuda o pandote de verse “herdeiro pola forza” (Manuel Gago dixit). Pola nosa banda, teimaremos, mentres haxa saúde, en seguir pateando o predio comunal, investigando, descubrindo, valorizando e divulgando de balde a nosa historia, a nosa cultura, dende o eirado aldeán até a ágora do universo e máis alá (Cerdedo in the Voyager). 
Que a distinción que hoxe se nos outorga leve o nome de “Lexión irmandiña” acáenos como lle acae na cabeza a mulida ao cesto, pois, aqueles irmandiños do século XV –Todos a unha!– non só se arrepuxeron ao abuso de poder e á insoportábel decadencia, senón que demostraron a capacidade transformativa dun pobo unido en forza e dignidade na salvagarda da súa habenza e sinais de identidade. Hogano, as nosas armas son incruentas: o estudo, a escrita, a transmisión oral, a difusión vigorizante do noso patrimonio material e inmaterial, o orgullo pola nosa lingua e, grazas á xenerosidade e mestría do noso escultor de cabeceira, vuxa xamarúa Marcos Escudero, o flamexar, vico et orbi, do Campo das Laudas, memorial da represión franquista en Cerdedo. 
A nosa revolta en irmandade conxurouse contra a resignación, a abulia, a ignoracia, a impostura política, o esquecemento e o deixarse morrer de inacción e inanición. Perseveremos, torres máis altas caeron. 
Faremos do agasallo que nos entregades “santa de andar polas portas”, para que todos poidamos desfrutar deste cadro marabilloso do admirado poeta Xosé Iglesias. O galardón recibímolo nós, mais facémolo en nome de todos cantos ao longo destes anos achegaron o seu gran de area á cruzada do Capitán Gosende –desexo amentar especialmente ao irmán Héitor Picallo, da saga indómita dos Picallo da Vila do Baño–. Algúns dos que nos beiceron co seu esforzo entusiasta e desprendido xa non están entre os vivos –lembramos con emoción ao compañeiro Juan Soto, que moito lle pracería facer parte desta delegación; Soto, vai por ti, camarada!–. Así mesmo, tamén llelo dedicamos a todos os veciños da bisbarra montesa: aos que nos consideran criaturas beatíficas, empolicadas nos seus fornelos de estimación, e aos que nos apoñen a condición de demos neghros e bruxas recastadas. Ben seguro, todos teñen un pouco de razón. 
Sexa como for, hoxe celebraremos como se merece ser santos da devoción de Compostela Histórica; celebraremos que fomos pagos coa aperta oceánica de Xosé Iglesias; celebraremos que se nos acolleu neste abeiradoiro de mornura e coñecemento que son as Xornadas de Divulgación Compostela Histórica, crendo, coma vós, que a Galiza ten un pasado grandioso que merece ser contado e que o pobo galego merece que llelo conten en presente para ir tecendo a urda e trama do futuro. O brillante elenco de relatoras e relatores asegura, sen dúbida, este propósito. 
Grazas por nos ter en conta, por decatarvos dun humilde traballo de base. Faremos, de corazón, por empregar estes honores en beneficio da causa. Sorte e saúde. Xiria e xideira! Chova que vente, Capitán Gosende!!    
Fotografia
Fotografia
Acto no Campo das Laudas (Cerdedo).
Fotografia
Cartel anunciador das xornadas.
Fotografia
O poeta Xosé Iglesias deseñou a lámina artística do galardón.
0 Comentários

Roteiro da Montaña Máxica

25/9/2026

0 Comentários

 
Fotografia
O sábado 19 de setembro, o Colectivo Capitán Gosende volveu facer de anfitrión na comarca de Montes. Desta, o colectivo acompañou un grupo de sesenta persoas, vindas de todos os puntos do país, por un dos itinerarios culturais deseñados para o monte do Seixo, a Montaña Máxica. A actividade do sábado, orientada á valoración, promoción e divulgación do patrimonio arqueomítico da montaña, daba resposta á solicitude da web Historia de Galicia, que, dende hai anos, vén promovendo as chamadas "Rutas de Historia". Da man do Colectivo Capitán Gosende, a comarca de Montes é adoito escollida por "Rutas de Historia" para o desenvolvemento destas xornadas culturais, combinando a transmisión do saber popular coa convivencia ao ar libre.
Para a ocasión, percorreuse con fundamento o escaparate lendario resultante da combinación das rutas R3 e R4 (itinerario Chan de Mamas>Outeiro do Castro), facendo parada nas estacións arqueomíticas da Fontefría (mitemas da vea de ouro e do tesouro agochado), o outeiro do Coto (cimeira da serra do Cando: 1.015 m de alt.), as lagoas de Xestido, o outeiro da Cama (recanto propiciador da fertilidade humana), a Laxa Mosqueira (albo favorecedor da fertilidade animal), as Pedras Quileiras (petoutos cabalados e de embade), a mámoa de Xestido e as Pedras Ghiadas (túmulo e aliñamento megalítico), até chegar ao pé da peneda do outeiro do Castro ou Castro Ghrande (mitema da moura casadeira –a Pedra do Talle–, o rato Rabisaco, a Besta Branca, a galiña dos pitos de ouro…). Completouse a andaina coa visita a Portalén e ao Marco do Vento. Como procede, a actividade rematou cun xantar de fraternidade na comarca.

Dende a data de creación dos Roteiros da Montaña Máxica, Capitán Gosende guiou xa a 5.465 visitantes, que, a través dos anos e por canles diversas, nos fixeron chegar o seu interese por coñecer os trazos da nosa cultura que se omiten nas webs oficiais.
Fotografia
0 Comentários

Capitán Gosende, Premio Lexión Irmandiña 2026

13/9/2026

0 Comentários

 
Fotografia
Membros do Colectivo Capitán Gosende a carón dunha das súas descubertas.
A Organización das Xornadas de Divulgación COMPOSTELA HISTÓRICA considerou merecente o Colectivo Capitán Gosende do PREMIO LEXIÓN IRMANDIÑA 2026, en "homenaxe á traxectoria dunha entidade especialmente comprometida coa memoria de Galiza". A entrega de premios terá lugar o sábado 26 de setembro (ás 17:30 h) no salón de actos do IES Rosalía de Castro de Compostela.
A cerimonia enmarcarase na programación das súas Xornadas de Divulgación Histórica (25, 26 e 27 de setembro), nas que participarán recoñecidos autores e investigadores como Sole Felloza, Arantza Portabales, Héitor Picallo, Manuel Gago ou Ángel Carracedo.
Os membros do Capitán Gosende desexan agradecen o Equipo Compostela Histórica a súa honrosa deferencia, garantindo que perseverarán nos obxectivos que, dende a súa fundación (ano 2012, e xa antes), veñen desenvolvendo na comarca de Terra de Montes: exploración, investigación, documentación, valorización e divulgación; salvagarda do patrimonio cultural material e inmaterial, defensa do medio ambiente e firme compromiso en prol da recuperación da Memoria Histórica.
O Colectivo Capitán Gosende aborrece a mansedume e hónrase de non ser profeta en terra propia. O día 26 de setembro, en Compostela, o Colectivo Capitán Gosende daralles voz a todos os que soñan cunha Terra de Montes máis próspera, máis sabia, máis tolerante e, polo tanto, máis libre.

0 Comentários

En auxilio da Roda da Ameixoada e da ponte da Cavadosa

1/9/2026

0 Comentários

 

O Colectivo Capitán Gosende esixe a preservación do sitio arqueolóxico da Roda da Ameixoada (Figueiroa) e a urxente restauración da ponte da Cavadosa (Cerdedo) 

Calros Solla
Fotografia
1. Contexto do xacemento da Roda da Ameixoada (Google Earth). Cara ao poñente, o lugar de Figueiroa.
Fotografia
2. Vista aérea actual e situación aprox. do xacemento (Google Maps).
Fotografia
3. Situación da devasa aberta baixo o tendido eléctrico respecto ao xacemento.
Fotografia
4. Grao de afectación reflectido na fotogrametría do PNOA 2014.
Fotografia
5. Estado actual da devasa baixo o tendido eléctrico.
Fotografia
8. Devasa aberta recentemente no sitio arqueolóxico para a extracción de madeira.
Fotografia
6. Estado actual da devasa baixo o tendido eléctrico.
Fotografia
9. O paso de maquinaria pesada provocou desperfectos nos muros de cachote do camiño de acceso á Ameixoada.
Fotografia
10. Rodeiras deixadas pola maquinaria pesada.
A Roda da Ameixoada 
Roda da Ameixoada é o nome dun xacemento prehistórico situado na cima do cotarelo (417 m de alt.) que se ergue entre a agra da aldea de Figueiroa (oeste) e o canón do río Lérez (leste), fronteira natural coa parroquia de Cerdedo. 
O sitio arqueolóxico foi dado a coñecer polo Capitán Gosende en 2009 (Carta arqueolóxica do concello de Cerdedo, páxs. 30-1). O colectivo volveu insistir na súa relevancia e necesidade de preservación en 2012 (Faro de Vigo-Montes, 2-12-2012) e publicacións posteriores. Por tal motivo, foi consignado no PXOM cerdedés en 2014. 
Malia que nos visores (mapas.xunta.gal) se adscribe á categoría de “castro”, xa en 2012 formulabamos a posibilidade de datalo en época neolítica: recinto murado empregado polos primeiros pastores para o acurramento do gando miúdo (ou mesmo un henge, espazo sagrado ou asembleario que eu prefiro denominar “cuspedriño”). Falamos pois dun ben inmobiliario de natureza arqueolóxica de entre 5.000 e 2.000 anos de antigüidade.  
A estrutura ben puido ser utilizada como curral en épocas posteriores (Idade Media). O topónimo (“Ameixoada”) é abondo esclarecedor, pois o significado do verbo “ameixoar” foi oportunamente recollido por ilustres lexicólogos: Leiras Pulpeiro, 1906 (“reunir”); Filgueira Valverde e outros, 1926 (“recoller, reunir”); Eladio Rodríguez, 1958-61 (“reunir, xuntar”); Franco Grande, (“reunir, xuntar”); e, aínda máis clarificador: Eligio Rivas Quintas, 1988 (“xuntar as ovellas”).   
Non evidente a simple vista, a estrutura oval ou elíptica do xacemento da Roda da Ameixoada faise visíbel no mapa sombreado de Atriga. A cerrada prehistórica ten orientación noroeste-sueste. Os eixes maior e menor da figura acadan os 170 m e os 75 m de lonxitude, respectivamente. O punto máis setentrional da murada sitúase nas coordenadas: X: 550.219; Y: 4.710.184. O punto máis meridional: X: 550.251; 4.710.019. O punto máis occidental: X: 550.193; Y: 4.710.096. E o punto máis oriental: X: 550.263; Y: 4.710.106. Todas catro, referencias aproximadas. 
No eido mitolóxico, a Roda da Ameixoada inspirou non poucas lendas. Segundo nos contaron hai anos na parroquia, dende o castro de Vilar até a Roda da Ameixoada estenderíase unha vea (ou mina) de ouro. Tamén relataron que no coto da Ameixoada hai unha galiña que pon os ovos de ouro; ás veces, o ovo rola do poñedoiro e vai a tombos até o Lérez; outras veces, tomba cara ao regueiro do Portaloureiro (ou das Lamas). Hai que ter de vela o cu da pita para facerse coa riqueza antes de que se suma na auga. Tamén que, cando trona, as pedras da cimeira botan chispas. Tamén que, de noite, no camiño de cara a Portugal, aparécense unhas luciñas que che fan a agarda (chamáronas “esperós”); se te “porsinas”, esvaécense... 
Visitamos o sitio da Ameixoada o sábado 29 de agosto, movidos pola actual vista aérea ofrecida polo Google Maps. A imaxe mostra os efectos dun novo desbravamento da faixa de seguranza (uns 10 m de ancho) que se sitúa por debaixo do tendido eléctrico que cruza de oeste a leste o sitio arqueolóxico. A fotogrametría da serie histórica do PNOA testemuña que os labores de corta da masa vexetal nesta faixa montesa foron sostidos no tempo. Descoñecemos se estes traballos recorrentes se veñen levando a cabo con desbravadoras manuais ou con maquinaria pesada, mais, moito nos tememos que, por mor das características do terreo, estas tarefas se axudan con tractores e rozadoras de cadeas. Sexa como for, a rozada vixente xerou unha franxa que, de oeste a leste, invade o xacemento uns 50 metros. Outras rozas anteriores (véxase, por exemplo: PNOA 2014) atravesaron o xacemento de parte a parte. 
Xa no sitio, puidemos comprobar ademais que por mor dunha recente talla de piñeiros e eucaliptos efectuada no predio da Ameixoada a maquinaria pesada volveu facer acto de presenza neste predio protexido. Baseándonos nas coordenadas obtidas sobre o terreo, podemos afirmar con preocupación que a devasa aberta para o transporte das toradas e as fondas rodeiras impresas no chan por tractores e remolques indican que o recinto da Roda da Ameixoada foi vulnerado, nalgún punto, até os 6 metros, afectando incluso a murada perimetral do xacemento. O sitio arqueolóxico da Roda da Ameixoada e a súa área de cautela están consignados –non por acaso– no Mapa de aproveitamentos forestais (mapas.xunta.gal).  
A maquinaria desmesurada na que se evacuou a madeira tamén afectou a integridade dos valados de pedra seca construídos á beira do camiño que comunica o lugar de Portugal (Figueiroa) co curuto da Ameixoada.  
Coido que non o verán os meus ollos, pero, teño esperanza de que a humanidade do futuro, zafándose do xugo das pantallas, mostre inclinación por estes bens ocultos ou ocultados. Agardando unha muda drástica nos valores e prioridades, pregamos que, xa non por nós, senón polas xeracións vindeiras, se acentúe a preservación destes vestixios do noso pasado dos que, por desleixo e desinterese, apenas sabemos nada. 

Fotografia
11. Ponte da Cavadosa.- Perda de elementos da varanda e desprazamento das doelas da marxe esquerda.
A ponte da Cavadosa  
Sobre o río do Seixo e na aldea que lle dá o nome, a ponte da Cavadosa é unha construción medieval dunha soa luz arcada. O antigo concello de Cerdedo posúe catro pontes datadas nesta época histórica: a ponte de Pedre, a ponte de Santo Antonio (Cerdedo), a ponte de Parada e, tamén na parroquia de Cerdedo, a ponte da Cavadosa. 
Xa en marzo de 2021, o Colectivo Capitán Gosende denunciou o seu avanzado estado de deterioro (Faro de Vigo-Montes, 22-3-2021). 
Tras a inspección realizada na visita do sábado 29, volvemos facer fincapé no desprazamento de 9 doelas das 21 que forman o seu frontal anterior. As 9 doelas movidas do seu asento orixinal configuran o intradorso da marxe esquerda da ponte, afectando mesmo a clave de arco.  
En 2021, salientabamos que o desprazamento das doelas da marxe esquerda fora causado pola perda, nesa mesma man, dun elemento pétreo da zapata e da doela de arranque que pousaba nela. Arestora, informamos da perda doutro elemento pétreo da zapata situada na marxe dereita. O desprazamento das doelas destoutra beira é un feito inminente. No falar dos veciños: “A ponte afrouxou”. É manifesto que a súa estabilidade está máis ca comprometida. O inverno témolo enriba. 
No informe do estado calamitoso da ponte da Cavadosa non podemos obviar o espanto do taboleiro formigonado e a perda, xacando, de varios elementos pétreos formantes das varandas, a un lado e ao outro do inmóbel. O perigo de derruba agrávase ao constatar que a ponte segue sendo atravesada por vehículos automóbiles; as rodeiras impresas na lama do piso non deixan lugar a dúbidas. 
Sempre pensando no ben común, informamos destes danos e prexuízos coa esperanza de que se corrixan en breve prazo, pois, como di a sabedoría popular: quen non arranxa a pingueira terá que facer a casa enteira, ou, máis vale un “por se acaso” ca un “quen o soubera”.  
Fotografia
12. Perda de zapata e doela na marxe esquerda.
Fotografia
13. Perda de zapata na marxe dereita.
Fotografia
15. A circulación de vehículos pesados pola ponte da Cavadosa debera desautorizarse.
0 Comentários

    Un proxecto de:

     Imagem

    Colaboracións

    Tudo
    Adrián Coto Couceiro
    Alba Rivas
    Alicia Garrido
    Ana Acuña
    Ana Cabaleiro
    Anjo Torres Cortiço
    Anxo Coya
    Calros Solla
    Carlos Loureiro
    Carlos Meixome
    Carme Hermida Gulías
    Carmela Sánchez Arines
    Clara Iglesias Cortizo
    David Otero
    Dionisio Pereira
    Héitor Picallo
    Lola Varela
    Luis Alberto Silva Casas
    Manuel Barros
    Manuel Cabada Castro
    Manuel Fortes
    Marcos Borrageros
    Maria Xesus Nogueira
    Mero
    Montse Fajardo
    Pedro Peón Estévez
    Susana Sánchez Arins
    Tino Regueira
    Xoán Carlos Garrido
    Xosé Álvarez Castro
    Xosé Malheiro
    Xosé María Lema
    Xurxo Esquío

    Estamos en:


    Imagem
    Imagem
    Imagem
    Foto

    Feed RSS

      Recibir novas

    Subscrición

    Histórico

    Setembro 2026
    Agosto 2026
    Julho 2026
    Junho 2026
    Maio 2026
    Abril 2026
    Março 2026
    Fevereiro 2026
    Janeiro 2026
    Novembro 2025
    Outubro 2025
    Julho 2025
    Junho 2025
    Maio 2025
    Abril 2025
    Março 2025
    Fevereiro 2025
    Janeiro 2025
    Dezembro 2024
    Novembro 2024
    Outubro 2024
    Setembro 2024
    Agosto 2024
    Julho 2024
    Junho 2024
    Maio 2024
    Abril 2024
    Março 2024
    Janeiro 2024
    Dezembro 2023
    Novembro 2023
    Outubro 2023
    Setembro 2023
    Agosto 2023
    Julho 2023
    Maio 2023
    Abril 2023
    Fevereiro 2023
    Janeiro 2023
    Dezembro 2022
    Novembro 2022
    Outubro 2022
    Setembro 2022
    Agosto 2022
    Julho 2022
    Junho 2022
    Maio 2022
    Abril 2022
    Março 2022
    Fevereiro 2022
    Janeiro 2022
    Dezembro 2021
    Novembro 2021
    Setembro 2021
    Agosto 2021
    Julho 2021
    Junho 2021
    Maio 2021
    Abril 2021
    Março 2021
    Fevereiro 2021
    Janeiro 2021
    Dezembro 2020
    Novembro 2020
    Outubro 2020
    Setembro 2020
    Agosto 2020
    Julho 2020
    Junho 2020
    Maio 2020
    Abril 2020
    Março 2020
    Fevereiro 2020
    Janeiro 2020
    Dezembro 2019
    Novembro 2019
    Outubro 2019
    Setembro 2019
    Agosto 2019
    Julho 2019
    Junho 2019
    Maio 2019
    Abril 2019
    Março 2019
    Fevereiro 2019
    Janeiro 2019
    Dezembro 2018
    Novembro 2018
    Outubro 2018
    Setembro 2018
    Agosto 2018
    Julho 2018
    Junho 2018
    Maio 2018
    Abril 2018
    Março 2018
    Fevereiro 2018
    Janeiro 2018
    Dezembro 2017
    Novembro 2017
    Outubro 2017
    Setembro 2017
    Agosto 2017
    Julho 2017
    Junho 2017
    Maio 2017
    Abril 2017
    Março 2017
    Fevereiro 2017
    Janeiro 2017
    Dezembro 2016
    Novembro 2016
    Outubro 2016
    Setembro 2016
    Agosto 2016
    Julho 2016
    Junho 2016
    Maio 2016
    Abril 2016
    Março 2016
    Fevereiro 2016
    Janeiro 2016
    Dezembro 2015
    Novembro 2015
    Outubro 2015
    Setembro 2015
    Agosto 2015
    Julho 2015
    Junho 2015
    Maio 2015
    Abril 2015
    Março 2015
    Fevereiro 2015
    Janeiro 2015
    Dezembro 2014
    Novembro 2014
    Outubro 2014
    Julho 2014
    Junho 2014
    Abril 2014
    Março 2014
    Fevereiro 2014
    Janeiro 2014
    Dezembro 2013
    Novembro 2013
    Agosto 2013

    Licenza Creative Commons
    Tabeiros Montes (Portal cultural de Tabeirós-Terra de Montes) de Asociación Cultural "Vagalumes" e Asociación Cultural e Ecoloxista "Verbo Xido" ten unha licenza Creative Commons Recoñecemento-Non comercial 4.0 Internacional.
    Con base nunha obra dispoñíbel en http://www.tabeirosmontes.com/.
    Os permisos alén do foco desta licenza pódense atopar en http://www.tabeirosmontes.com/colabora.html.

    Feed RSS

Com tecnologia Crie um website único com modelos personalizáveis.