TABEIROSMONTES
  • Novas
    • Presentación
    • Contacto
    • Colabora
  • Terra
    • A Estrada >
      • Agar (Santa Mariña)
      • Aguións (Santa María)
      • Ancorados (San Pedro)
      • Ancorados (San Tomé)
      • Arca (San Miguel)
      • Arnois (San Xiao)
      • Baloira (San Salvador)
      • Barbude (San Martiño)
      • Barcala (San Miguel)
      • Barcala (Santa Mariña)
      • Berres (San Vicenzo)
      • Callobre (San Martiño)
      • Castro (San Miguel)
      • Cereixo (San Xurxo)
      • Codeseda (San Xurxo)
      • Cora (San Miguel)
      • Couso (Santa María)
      • Curantes (San Miguel)
      • Estrada, A (San Paio)
      • Frades (Santa María)
      • Guimarei (San Xiao)
      • Lagartóns (Santo Estevo)
      • Lamas (San Breixo)
      • Liripio (San Xoán Bautista)
      • Loimil (Santa María)
      • Matalobos (Santa Baia)
      • Moreira (San Miguel)
      • Nigoi (Santa María)
      • Oca (Santo Estevo)
      • Olives (Santa María)
      • Orazo (San Pedro)
      • Ouzande (San Lourenzo)
      • Parada (San Pedro)
      • Paradela (Santa María)
      • Pardemarín (Santa Baia)
      • Remesar (San Cristovo)
      • Ribeira (Santa Mariña)
      • Ribela (Santa Mariña)
      • Riobó (San Martiño)
      • Rubín (Santa María)
      • Sabucedo (San Lourenzo)
      • Santeles (San Xoán)
      • Somoza, A (Santo André)
      • Souto (Santo André)
      • Tabeirós (Santiago)
      • Toedo (San Pedro)
      • Vea (San Xiao)
      • Vea (San Xurxo)
      • Vea (Santa Cristina) >
        • Santa Cristina de Vea (Santa Cristina)
      • Vea (Santo André)
      • Vinseiro (Santa Cristina)
    • Beariz >
      • Beariz (Santa María)
      • Lebozán (Santa Cruz)
      • Xirazga (San Salvador)
    • Cerdedo >
      • Castro (Santa Baia)
      • Cerdedo (San Xoán)
      • Figueiroa (San Martiño)
      • Folgoso (Santa María)
      • Parada (San Pedro)
      • Pedre (Santo Estevo)
      • Quireza (San Tomé)
      • Tomonde (Santa María)
    • Forcarei >
      • Aciveiro (Santa María)
      • Castrelo (Santa Mariña)
      • Dúas Igrexas (Santa María)
      • Forcarei (San Martiño)
      • Madanela de Montes, A (Santa María Madanela)
      • Meavía (San Xoán)
      • Millarada (San Amedio)
      • Pardesoa (Santiago)
      • Pereira (San Bartolomeu)
      • Presqueiras (San Miguel)
      • Presqueiras (Santa Mariña)
      • Quintillán (San Pedro)
      • Ventoxo (San Nicolao)
  • Patrimonio
    • Material >
      • Alvarizas
      • Arquitectura vernácula >
        • Pombais
        • Reloxos de sol
      • Castros >
        • Castro de Barbude
        • Castro de Garellas
        • Castro Loureiro
        • Castro da Mouteira
        • Castro de Ribela
        • Castrp Valente
      • Cruceiros >
        • A Estrada
        • Forcarei
        • Cerdedo
      • Hórreos >
        • O hórreo do Coto Nabal
        • Hórreo de Quintela
      • Igrexas >
        • Capela de San Bartolomé
      • Industria
      • Lavadoiros >
        • Lavodoiro de Liñares
        • Lavadoiro de Fontegrande
        • Lavadoiro do Souto
      • Megalítico
      • Mámoas
      • Mosteiros >
        • Aciveiro
      • Muíños >
        • Muíño de Ricovanca
        • Muíños de Vesacarballa
      • Neveiras >
        • Neveiras de Fixó
        • Neveiras do mosteiro de Aciveiro
      • Pazos >
        • Casa e capela de San Ildefonso na Algalia (Guimarei)
        • A casa de Araúxo en Ponte-Sarandón
        • Casa de Badía
        • Casa de A Silva en Ribadulla (Arnois)
        • A Casa da Condesa (ou do Piñeiro) en Santa Mariña de Ribeira
        • A casa de Sesto (Ribela)
        • Casa de Recarei (Curantes)
        • Casa de Miranda (Santeles)
        • Casa de A Silva en Vendexa
        • A Casa Grande de Parada
        • A Casa Grande de San Paio de Figueiroa
        • Casa de Barcia en San Miguel de Cora
        • A casa de "Os Muros"en San Pedro de Parada
        • Casa de Vilanova en Remesar
        • "Casa Varela” en Pereiras
        • Os Mondragón de Vilasusán.Remesar
        • O Pazo do Outeiro de Maíndo (Couso)
        • Pazo de Correáns
        • Pazo de Guimarei
        • Pazo da Mota
        • Pazo de Monteagudo
        • Pazo de Oca
        • Pazo de Preguecido
        • Pazo de Valiñas
        • Pazo de Xerliz
      • Petos de ánimas
      • Petróglifos >
        • Cuiña (Quireza)
        • Laxa da Romaxe
        • Laxas de Penide
      • Pontes >
        • Ponte de Ricovanca
        • Ponte de Santo Antonio
        • Ponte Vea
        • Ponte de Gundián
        • Ponte de Paradela
        • Ponte de Parada
        • Ponte de Leira
        • Ponte Liñares
        • Ponte do Reconco
        • Ponte de Gomail
        • Ponte do Crego
        • Ponte Carballa
        • Ponte de Andón
        • Ponte de Pedre
        • Pontes do Lérez
      • Torres e castelos >
        • A Torre da Barreira
        • Castelo de Cira
        • Fortaleza/Castro de Terra de Montes
        • Torre de alarma de Barciela
        • Torre de Guimarei
    • Natural >
      • Árbores >
        • Sobreira de Valboa
        • Sobreira de Valiñas
      • Fervenzas >
        • Fervenza de Callobre
        • Fervenza da Caldeira
        • Fervenza da Cova do Lago
        • Fervenza de Curantes
        • Freixa de Chamosa
        • Fervenza da Firveda
        • Fervenza da Graña
        • Pozo Sangoento
        • Fervenza do Segón
      • Fontes
      • Flora >
        • Cogumelos
        • Piornal de San Trocado
      • Fauna >
        • Aves >
          • Canilonga
        • Anfibios e réptiles
        • Invertebrados
        • Mamíferos >
          • Lontra
        • Peixes
      • Lagoas >
        • Canteira de Ventoxo
        • Lagoa Sacra
        • Lagoa do Seixo
      • Montes >
        • Cádabo
        • Candán
        • Monte do Seixo
        • Montouto
        • Pico Sacro >
          • Fotografías
          • Textos
          • Vídeos
        • Serra de Cabanelas
      • Penedos >
        • Penedas de Naveiro
      • Ríos >
        • Umia
        • Ulla
      • Vales
    • Inmaterial >
      • Entroido
      • Haxiografía
      • Mitoloxía
      • Oficios >
        • Esmoleiros
      • Romaxes >
        • A Saleta de Bugarín
      • Rapa das bestas >
        • Fotografía >
          • Fotorapa
          • 2008
          • 2009
          • 2010
          • 2011
          • 2012
        • Vídeo
        • Publicacións
      • San Xoán
  • Artes
    • Artesanía >
      • Fernando Porto
    • Cine >
      • Chano Piñeiro
    • Escultura >
      • Ignacio Cerviño
      • Esculturas funerarias >
        • Cemiterio de Folgoso
      • A purísima de Asorey
    • Fotografía >
      • Karina
      • Pedro Brey Guerra
      • Maxcarun >
        • Aves
        • Insectos
        • Mamíferos
        • Reptis e anfíbios
      • Naturgalicia
    • Música >
      • Banda de Gaitas de Forcarei
      • Coral Polifónica Estradense
      • Chorovía na moucarría
      • Gaiteiros de Soutelo
      • Nao
      • Xenreira
      • Xosé Lueiro
    • Pintura >
      • Virxilio Blanco
    • Teatro
  • Letras
    • Avelina Valladares
    • Andrea Porto >
      • Textos
    • Alfonso Daniel Rodríguez Castelao
    • Antonio Fraguas
    • Antonio Rodríguez Fraiz >
      • Textos
      • Estudos
      • Entrevistas
    • Carlos Loureiro >
      • Textos
    • Carlos Mella
    • Calros Solla >
      • Textos
    • David Otero >
      • Textos
      • Fiestra Con Masa
    • Dionísio Pereira >
      • Textos
    • Goretti Sanmartín >
      • Textos
    • Manuel Cabada Castro >
      • Textos
    • Manuel García Barros >
      • Correspondencia >
        • Cecilia Alcoba
        • Xosé Ramón Fernández Oxea (BEN-CHO-SHEY)
      • Documentos
      • Fotos
      • Vídeos
      • Estudos
    • Manuel Espiña Gamallo
    • Manuel Daniel Varela Buxán >
      • Fotos
      • Textos
    • Marcial Valladares Núñez >
      • Actividades
      • Estudos
      • Obra
      • Vídeo
    • Neves Soutelo >
      • Textos
    • Olimpio Arca Caldas >
      • Fotos
      • Obras
      • Vídeos
    • Ramón de Valenzuela Otero >
      • Achegas >
        • Sermos Galiza
      • Fotos
      • Vídeos
    • Santiago Gómez Tato
    • Sindo Villamayor >
      • Sindo Villamayor
    • Susana Sánchez Aríns >
      • Susana Sánchez Arins
    • Xoán Carlos Garrido
    • Xosé Luna Sanmartín >
      • Recursos
    • Xosé Manuel Martínez Oca
    • Xoseme Mosquera >
      • Vida
      • Obra
    • Xosé Manuel Cabada Vázquez >
      • Biografía
      • Documentos
      • Imaxes
      • Obra
    • Xosé Otero Abelleira >
      • Fotografías
    • Xosé Roxelio Otero Espasandín >
      • Do autor >
        • Vivir morrendo
      • Paisaxe vital de Xosé Otero Espasandín con Castro ao lonxe
      • Un Otero Espasandín de vinte anos
    • Xosé Varela Buela
    • Xurxo Esquío >
      • Xurxo Esquío
  • Historia
    • Feitos >
      • Prehistoria
      • Idade Antiga
      • Idade Media
      • Idade Moderna
      • Idade Contemporánea >
        • Revolta labrega de 1915 >
          • Sociedades agrarias
          • Xornais e documentos
          • Sociedade de Instrución Unión de Rubín de La Habana
          • Recuperación da Festa Labrega
          • Revolta labrega de 1915
    • Persoas >
      • Anxel Campos Varela
      • Manuel Ventura Figueroa
      • Mary Isaura
      • Pedro Campos Couceiro
      • Pedro Varela Castro
      • Ramón Silvestre Verea García
      • Virxinia Pereira
      • Waldo Álvarez Insua
  • Memoria
    • Actividades >
      • Ponte do Barco
      • Eliminación da simboloxía franquista
      • Homenaxe nacional as vítimas do franquismo en San Simón
      • Homenaxe a Xoán Xesús González
      • Proxección de "A derradeira lección do mestre" (24-3-2007)
      • Homenaxe aos paseados da Ponte do Regueiro
      • Conmemoración do 5 de xuño (5-06-2007)
      • Homenaxe a Bernardo Mato Castro na súa escola (8-7-2006)
    • Documentos >
      • Causas >
        • Así se xustifica unha condena a morte de José Costés Fernández e José Gómez Rivas >
          • Ideas polas que se mata a Cortés Fernández
      • Cartas >
        • Manuel Graciano ao Goberno Portugués
        • Carta dos Concelleiros ao pobo da Estrada
        • Ramón Fernánde Rico
        • José Mª Pena
      • Instrucións para a resistencia
      • Oficio de Crego de Castro (Cerdedo)
      • Memorias >
        • Memorias dun proscrito
      • Prensa >
        • Galicia Libre
      • Publicacións
    • Feitos >
      • O levantamento franquista na Estrada
      • A Estrada viste a camisa azul
      • O “imposto revolucionario”
      • O saqueo do pobo. O invento do secuestro express
      • As incautacións: A insticionalización do roubo
      • A interrupción tráxica do galeguismo
      • Represión do maxisterio estradense
      • Mulleres, dignidade e rebeldía
    • Imaxes >
      • Vitimas do franquismo
    • Listaxes >
      • A Estrada >
        • Fuxidos da parroquia de Guimarei
        • Presos en San Simón
      • Terra de Montes >
        • Beariz
        • Cerdedo
        • Forcarei
    • Lugares >
      • A casa do pobo de Deán (Cerdedo)
      • A república de Guimarei
      • Campo de Laudas
      • Ponte do Regueiro
      • Quilómetro 1 da Avenida de Buenos Aires: Aquí se fusilou
      • Simboloxía franquista
    • Nomes >
      • Antonio Sueiro Cadavide
      • Alfonso Ramiro Castro Dono
      • Alfredo Iglesias Álvarez
      • Candido Tafalla Froiz
      • Manuel Brea Abades
      • Manuel Garrido "O resucitado"
      • Francisco Varela Garrido
      • Isolino Feros Salgueiro
      • José Mª Baliño Sánchez
      • José María Pena
      • Manuel García Barros
      • Antonio Fraguas Fraguas
      • Jesús Ignacio Puente Fontanes (Balseiros)
      • Bernardo Mato Castro
      • Hixinio Carracedo Ruzo >
        • Fotos homenaxe a Carracedo na Somoza no seu 75 cabodano
      • José Gómez Rivas
      • José Mª Taberneiro
      • José Rodríguez Sangiao
      • Manuel Puente Porto
      • Manuel Coto Chan
      • Martiño Ferreiro Álvarez
      • Ramón Fernández Rico
      • Ventín, 5 da mesma familia fusilados xuntos
    • Represores >
      • Padre Nieto
    • Testemuños >
      • David García Insua
      • Roxelio Arca
  • Movementos
    • Asociacionismo cultural >
      • A.C. A Estrada >
        • Antonio Fraguas e o monumento aos mártires
        • Enterro da Sardiña
        • Mostra de artesanía da Estrada
        • Simposio de literatura galega de autoría estradense
      • A. C. O Brado
      • Contrarretranca
      • A. C. Vagalumes >
        • Actividades >
          • Conmemorar Carvalho Calero
        • Vídeos
        • Publicacións
        • Fotos
      • AEC Verbo Xido >
        • Carteis e publicacións
        • Defensa das árbores autóctonas
      • Capitán Gosende
      • CETMO
      • Colectivo Portalén
    • Ecoloxismo >
      • Atri Non
      • Invasión eólica
    • Emigración >
      • Arxentina
      • Brasil
      • Cuba >
        • Nomes >
          • Manuel Álvarez Fuentes
          • Jesús Barros López
    • Ensino >
      • Primaria >
        • CEIP de Figueroa >
          • CEIP de Figueroa (A biblio de Carola)
        • CEIP Cabada Vázquez
        • CEIP Pérez Viondi
        • CEIP Villar Parama
        • CEIP O Foxo >
          • As nosas cousas
          • Bilbioteca
          • Peque Xenios
          • Pereiriños
      • Secundaria >
        • IES Nº 1 >
          • Fotos
        • IES Manuel García Barros >
          • As nosas letras
        • IES Plurilingüe Antón Losada Diéguez
        • IES Chano Piñeiro >
          • O Chaniño - Biblioteca
          • Lingua de Montes
    • Feminismo >
      • Asociacionismo >
        • Colectivo Feminista
        • Espadela >
          • A muller na Terra de Montes (Exposición do CETMO)
          • Festa da Vincha
    • Loita labrega
    • Movemento obreiro
    • Movemento veciñal >
      • Contra a suba do IBI na Estrada
      • Loita contra a fusión de Cerdedo
    • Normalización lingüística >
      • Conflito do Foxo
      • Letras galegas 1970 na Estrada
      • Queremos Galego
    • Pacifismo
    • Política >
      • BNG
      • PSOE
      • PP
      • OUTROS
  • Arquivo
    • Foto >
      • Edificios
      • Eventos
      • Deporte
      • Industria
      • Nomes
      • Rúas
      • Xente
    • Vídeo >
      • Documentais >
        • CETMO
        • A Estrada románica
      • Filmes
      • Actos
      • Conversas
      • Imaxes
    • Audio >
      • Voces
    • Publicación >
      • Libros >
        • Ond´o sol facheaba ó amañecer. Vida e obra de Avelina Valladares. Xosé Luna Sanmartín
        • Vagalumes. Manuel Cabada Vázquez
        • A Estrada
      • Xornais >
        • Eco de la Estrada
        • El Emigrado
        • El Estradense
      • Revistas >
        • Contrarretranca
        • Cotaredo
        • Tabeirós Terra
        • Verbo Xido
      • Folletos

Otilia e Manuela: a XIV lauda do Campo das Laudas

27/6/2026

0 Comentários

 

O Colectivo Capitán Gosende dedicará o 14º monólito do Campo das Laudas á lembranza e honra de Otilia Fernández Ovelleiro e Manuela García Castro, vítimas da represión fascista en Cerdedo 

Calros Solla
Fotografia
O Campo das Laudas.
O domingo 5 de xullo de 2026, ás doce do día, as campás da parroquial de San Xoán volverán dobrar polos heroes e polos mártires que, hai 90 anos, se significaron na defensa da II República. O domingo 5 de xullo, o Colectivo Capitán Gosende procederá á inauguración da XIV lauda no seu memorial do Campo das Laudas (As Raposeiras-Meilide). Dende o ano 2016, sen interrupción, os de Capitán Gosende, “with a great help from our friends”, vimos construíndo naquela herbeira, pedra a pedra, unha homenaxe perdurábel ás vítimas do xenocidio fascista en Cerdedo. 
Froito do empeño popular, refractario a subvencións e sinecuras, o Campo das Laudas medra sen atranco e, ao tempo, consolídase como un dos lugares máis visitados e fotografados da comarca, xunto con Portalén ou a aldea vella de Vichocuntín. Tiren vostedes as súas propias conclusións. 
O Campo das Laudas é unha mostra de admiración e respecto cara ás cerdedesas e cerdedeses que, naquel aciago xullo do 36, non dubidaron en aliñarse coa legalidade resistente e oporse ao alzamento militar que nos acabou condenando a unha guerra civil e a corenta anos de ditadura. A resultas da súa ousadía e comportamento exemplar, os valedores da soberanía popular pagaron coa morte ou padeceron tormento e aldraxe. Fronte aos compracentes que pregoan non meter o dedo na chaga, nós esiximos curar de vez esta ferida a por de acordanza perdurábel, recoñecemento e reparación. Aos neofascistas doentes e redivivos só lles recomendamos uns emplastos de sentido común e lectura comprensiva.  
A semellanza dos que, naquelas datas oprobiosas, mantiveron aceso o facho da dignidade, posicionados no lugar correcto da historia, o día 5 de xullo volveremos exhibir oufanos o noso compromiso inquebrantábel coa defensa da democracia, do laicismo, da xustiza xusta, dos servizos públicos e dos dereitos sociais, nun concello carecente de alternancia política dende hai nove décadas –a longa noite de pedra máis longa– e gobernado por quen, en nostálxica conivencia, se nega a cumprir a Lei de Memoria Democrática. 
O domingo 5 de xullo, convocados ás 11:30 h na aldea das Raposeiras, o libérrimo voluntariado puxará leira arriba polo monólito esculpido na memoria e honra das mulleres Otilia Fernández Ovelleiro e Manuela García Castro, veciñas da parroquia de Quireza, labregas, militantes republicanas, maltratadas con saña polos golpistas, amedrentadas, humilladas, denigradas e, cando a vida se volve un imposíbel, empurradas á emigración sen retorno. Eis outro exemplo das diferentes “mortes” sufridas polos republicanos antifascistas (asasinato, asasinato tras xuízo farsa, encarceramento, tortura, coerción económica, incautación de bens, inhabilitación, ostracismo, persecución, agocho, exilio, emigración...) das que o Campo das Laudas se ofrece como explícita aula de interpretación. 
Tras o golpe de Estado de xullo do 36, Otilia e Manuela, Manuela e Otilia foron obxecto de malleiras, intimidacións, vexames e infamias; foron rapadas; víronse obrigadas a emigrar sen posibilidade de regreso, morrendo lonxe da súa terra e da terra dos seus devanceiros. 
Os seus nomes e apelidos e as súas vicisitudes non caeron no esquecemento, chegaron a nós. Así e todo, só posuímos –polo momento– dúas fotografías dunha delas. A foto carné de Otilia Fernández obtívose da “Ficha consular de qualificação” expedida en Vigo polo consulado do Brasil o 10 de decembro de 1940, país ao que marchou na compaña dos seus fillos menores. A segunda das fotografías –posado familiar– tirámola do arquivo da Memoria que custodia a web Tabeirós-Montes, repositorio cultural da comarca xestionado polo historiador Xoán Carlos Garrido. Se entre os lectores deste artigo se atopar alguén con posibilidades de enviarnos calquera outro testemuño fotográfico de Manuela García (ou de Otilia), agradeceriámoslle a achega.  
A décimo cuarta lauda, coma as precedentes, farase realidade grazas á xenerosidade, sensibilidade e mestría do vuxa arghina Marcos Escudero, avantaxado escultor natural de Mos, comprometido dende o comezo co Proxecto Campo das Laudas. Queremos salientar que das trece laudas fincadas até o momento na veiga da Fontedorraca, doce corresponden a vítimas cerdedesas do fascismo (22 persoas lembradas) e unha, ao chorado Juan Soto (falecido o 7 de xaneiro de 2015), membro do Colectivo Capitán Gosende e estreito colaborador no desenvolvemento deste e doutros proxectos: “Facer é o mellor xeito de dicir”. Sempre con nós, meu compañeiro!! 
Co gallo da inauguración da XIV lauda, farán acto de presenza, entre outras moitas amizades, o escritor David Otero, o músico Mero Iglesias e o historiador Pepe Álvarez, recoñecidos intelectuais involucrados na ardua tarefa de outorgarlles voz aos silenciados, apontoar a verdade histórica e promover a cultura de noso mercé ao seu labor investigador e reivindicativo. Por estas e por outras moitas razóns, todos tres foron merecentes do Salvocunduto de Honra do Capitán Gosende (anos 2023 e 2025, respectivamente). A poeta Luz Fandiño (Salvoconduto de Honra, 2017), falecida en 2024, tamén tomará parte na celebración, reencarnada nalgunha das potencias naturais que tanto estimaba: ora miñato, ora súbito refoleo, ora nube figurativa... As intervencións musicais do gaiteiro Xoán López (“Saúdo”, “Ofrenda” e “Despedida”) conducirán o evento. 
Fotografia
Foto familiar de Otilia Fernández.
Fotografia
Otilia Fernández Ovelleiro.

Otilia Fernández Ovelleiro

Otilia Fernández Ovelleiro, labrega, naceu o 18 de febreiro de 1906 no lugar de Fondós (Quireza). Otilia era filla de Xosé Fernández Escudero e Xosefa Ovelleiro García, pais tamén de Vicente, Antonio e Davide Fernández Ovelleiro. Davide, mestre no Serrapio-Pedre (cando menos, dende 1933), foi depurado polas autoridades franquistas en 1936.  
Antes de consolidarse na escola do Serrapio, Davide Fernández exercera o maxisterio na escola de Carantoña (Miño, 1926), Bardaos (San Sadurniño, 1928) e Matalobos (A Estrada, 1931). Davide Fernández acadaría o soldo das 4.000 pesetas anuais en novembro de 1935. Tras o golpe de Estado foi suspendido de emprego e soldo. A finais de 1936 ingresará en Falange. En setembro de 1938, a Comisión Depuradora levántalle a suspensión e repono na escola do Serrapio. Asumindo a nova orde imposta, un mes despois, en plena Guerra Civil, Davide Fernández renunciaría ao soldo de mestre para percibir os emolumentos que lle correspondían como militar... 
En xullo do 36, Otilia e mais o seu pai Xosé foron intimidados polos falanxistas locais, que os pasearon de noite nunha camioneta ameazándoos coa morte. Otilia foi vítima de vexacións (cortáronlle o pelo a rente) na taberna do Outeiro, cuartel xeral da Falange quirezá. 
Otilia Fernández casou con Laudino Euxenio Pose Figueroa, tendo por fillos a Manuel (data de nacemento: 27-10-1931) e Eliseo (data de nacemento: 5-1-1934), nados ambos os dous en Cerdedo; e a Xulia Fernández Pose, nacida no Brasil. 
Laudino, nado en 1904 en Castro do Medio, era fillo de Manuel Ramón Pose e Carolina Figueroa. Precedendo a súa familia, Laudino Euxenio Pose xa figura residindo no Brasil en 1939. En 1943, declara ser “operario”; en 1972, “dependente”. 
En 1941, Otilia, de profesión “labores”, canda os seus fillos Manuel (9 anos) e Eliseo (6 anos), poñen rumbo a Suramérica a bordo do buque “Cabo de Buena Esperanza” (Ybarra y Cía.), desembarcando no porto de Santos (Brasil) o 4 de febreiro. No ano 52, Manuel declara ser “operario” e Eliseo, “feirante”. No 59, Eliseo declara ser “motorista” (chofer), e no 72, “vendedor”. Non retornaron xamais. 
Vicente e Antonio, irmáns de Otilia, tamén escollerán o Brasil para facer por vida. Antonio, en calidade de “carpinteiro”, desembarca no peirao de Santos o 20 de agosto de 1950; e Vicente, en calidade de “pedreiro”, arriba a São Paulo o 5 de maio de 1951. 
Otilia Ferrnández Ovelleiro faleceu en Ipiranga-São Paulo en 1993 aos 87 anos de idade.   
Fotografia
Sinatura de Otilia Fernández Ovelleiro.
Fotografia
Ficha consular de qualificaçao de Otilia Fernández (Consulado do Brasil en Vigo).

Manuela García Castro

Manuela García Castro, labrega, naceu no ano 1904 no lugar de Cuíña (Quireza). Era filla de Antonio García Ovelleiro e Petronila Castro Rascado.  
Manuela recibiu malleiras e, coma Otilia, foi rapada na taberna do Outeiro por negarse a revelar o paradoiro de seu home Xervasio Solitario Penelas Fentanes (1904-1986), fuxido. Xervasio S. Penelas fora alcalde pedáneo de Cuíña en 1932-33. A comezos dos anos 40, Manuela tamén acabaría emigrando ao Brasil, país no que faleceu. 
Manuela e Xervasio tiveron por fillos a Xervasio (1932), María Dolores (1934), Claudina (1939), Antonia (1941) e Sara Penelas García. 
“Operación España”: O 11 de outubro de 1969, de mañá cedo, unha multitude congregouse na estación do ferrocarril de Vigo para recibir os 76/77 emigrantes da provincia de Pontevedra que, provenientes de países latinoamericanos e en virtude da chamada “Operación España”, se acolleran á posibilidade de visitar os seus lugares de orixe por espazo de tres ou catro meses. Unha destas persoas era Manuela García Castro: 
El Pueblo Gallego (9-10-1969): “Emigrantes de la ‘Operación España’”: Dos emigrantes de la comarca de La Estrada han regresado después de muchos años de ausencia, en la “Operación España”. 
Se trata de doña Pilar Rivadulla Ferro, de 71 años de edad y natural de La Estrada, y doña Edelmira Manuela García Castro, del inmediato municipio de Cerdedo. 
Transcorridos trinta anos triunfais, a “Operación España” foi unha estratexia de propaganda argallada pola administración franquista co obxectivo de branquear a imaxe do réxime co mel agre do reencontro e da reconciliación. Tivo varias edicións; a de 1969 foi a primeira. Beneficiaríanse aqueles emigrantes que non contasen con medios económicos abondos para custear a viaxe e que, asemade, levasen máis de 25 anos residindo nalgún país americano. A meirande parte da pasaxe era de orixe galega e un bo número exiliáranse, é dicir, migraran por cuestións políticas. 
Para o desenvolvemento do programa, o goberno franquista fretou tres barcos: o “Cabo San Vicente”, o “Ciudad de Barcelona” e o “Satrústegui” (Compañía Trasatlántica Ybarra), cos que, nesta primeira convocatoria, se trasladaron unhas 1.300/1.400 persoas. O “Cabo San Vicente” recolleu os emigrantes da Arxentina (inicio da viaxe: 23-9-69), do Uruguai, e do Brasil (Santos e Rio de Janeiro): 850 pasaxeiros. Manuela García Castro embarcou no Brasil e, despois de catorce días de travesía, chegou ao peirao de Barcelona o 7 de outubro de 1969.  
Ao multitudinario desembarque e recepción na casa do concello barcelonés sucedeulle, ao día seguinte, a tamén multitudinaria recepción na praza e palacio de Oriente (Madrid). A seguir, a muller foi trasladada a Vigo en ferrocarril. Tras outro concorrido recibimento na estación viguesa e na Casa de América, Manuela, de 65 anos de idade, deu chegado en autobús a Cerdedo á noitiña do 11 de outubro, e de alí, até a aldea de Cuíña (Quireza). Na estación de Vigo, por entre a multitude, enarborárase (ou brandírase) unha pancarta elucidativa: “La paz de Franco os recibe” (EPG, 12-10-69).     
Fotografia
Cabo de Buena Esperanza, o buque no que Otilia emigrou ao Brasil.
O afincado da XIV lauda farase realidade co apoio entusiasta e desprendido dun entrañábel grupo de seareiros cuxo tributo desexamos recoñecer facendo constar os seus nomes: Rosa Meijueiro, María Fernández, Carmen Cortizo, Xanhe Redondo, Alberto Cadavid, José Antelo, Loli Quinteiro, Fernando Salgado, Anan Abdalah, Fernanda Cedrón, Cristina Salgado, Cándido Duro, Manuel Campos, José Ángel Álvarez, Antonio Ordóñez, Marisa Padrón, Oralice Silva, José Luiz Oubiña, Manuel Iglesias, Gonzalo Iglesias, Manuel Sueiro, Carmiña Iglesias, Julia Iglesias, Xosé Manuel Feijoo, Anónima, Fermín Brenlla, Gonzalo Sancho, Marisé Sanmartín, Conchi Pereiro, Antonio Vázquez, Manuel Gil, Elisa Landeira, Cristina López, Pablo Carro, Ramón Laxe, Victoria Orozco, Anónimo, Silvia Giménez, Mª Dolores Besada, Mar Gómez, Xoán López, María Jesús Martínez, Carlos Ríos, Helia Merayo, José Gómez, Luz Lamas, Benito Hermida, Pilar Pérez, Xosé Álvarez, Mª José Pérez, Marina Paz, Xulio Leal, Benigno Sarmiento, Manuel Fortes, Celso Núñez, Alicia Garrido, Calros Solla, Ángeles Rodríguez, Mª Teresa Campos, María Pereira, José Mª Pazo, Benito Hermida, Rosa Mª González, David Otero, Xoán Carlos Garrido, Raquel López, Victor Gil...  

Benia a todas e todos!! O día 5 de xullo, a patria dos vivos fotografarase novamente ergueita e ditosa entre a montaña sagrada do Seixo e a patria enfesta dos inmorredoiros. Fóra de foco, estenderase, calada e servil, a patria dos mortos.  Otilia Fernández Ovelleiro  
Fotografia
Cabo San Vicente, o buque da Operación España no que viaxou Manuela.
Fotografia
Un dos barcos fretados para a Operación España.
0 Comentários



Deixe uma resposta.

    Un proxecto de:

     Imagem

    Colaboracións

    Tudo
    Alba Rivas
    Alicia Garrido
    Ana Cabaleiro
    Anjo Torres Cortiço
    Anxo Coya
    Calros Solla
    Carlos Loureiro
    Carlos Meixome
    Carme Hermida Gulías
    Carmela Sánchez Arines
    Clara Iglesias Cortizo
    David Otero
    Dionisio Pereira
    Héitor Picallo
    Lola Varela
    Luis Alberto Silva Casas
    Manuel Barros
    Manuel Cabada Castro
    Manuel Fortes
    Marcos Borrageros
    Maria Xesus Nogueira
    Montse Fajardo
    Pedro Peón Estévez
    Susana Sánchez Arins
    Tino Regueira
    Xoán Carlos Garrido
    Xosé Álvarez Castro
    Xosé Malheiro
    Xosé María Lema
    Xurxo Esquío

    Estamos en:


    Imagem
    Imagem
    Imagem
    Foto

    Feed RSS

      Recibir novas

    Subscrición

    Histórico

    Junho 2026
    Maio 2026
    Abril 2026
    Março 2026
    Fevereiro 2026
    Janeiro 2026
    Novembro 2025
    Outubro 2025
    Julho 2025
    Junho 2025
    Maio 2025
    Abril 2025
    Março 2025
    Fevereiro 2025
    Janeiro 2025
    Dezembro 2024
    Novembro 2024
    Outubro 2024
    Setembro 2024
    Agosto 2024
    Julho 2024
    Junho 2024
    Maio 2024
    Abril 2024
    Março 2024
    Janeiro 2024
    Dezembro 2023
    Novembro 2023
    Outubro 2023
    Setembro 2023
    Agosto 2023
    Julho 2023
    Maio 2023
    Abril 2023
    Fevereiro 2023
    Janeiro 2023
    Dezembro 2022
    Novembro 2022
    Outubro 2022
    Setembro 2022
    Agosto 2022
    Julho 2022
    Junho 2022
    Maio 2022
    Abril 2022
    Março 2022
    Fevereiro 2022
    Janeiro 2022
    Dezembro 2021
    Novembro 2021
    Setembro 2021
    Agosto 2021
    Julho 2021
    Junho 2021
    Maio 2021
    Abril 2021
    Março 2021
    Fevereiro 2021
    Janeiro 2021
    Dezembro 2020
    Novembro 2020
    Outubro 2020
    Setembro 2020
    Agosto 2020
    Julho 2020
    Junho 2020
    Maio 2020
    Abril 2020
    Março 2020
    Fevereiro 2020
    Janeiro 2020
    Dezembro 2019
    Novembro 2019
    Outubro 2019
    Setembro 2019
    Agosto 2019
    Julho 2019
    Junho 2019
    Maio 2019
    Abril 2019
    Março 2019
    Fevereiro 2019
    Janeiro 2019
    Dezembro 2018
    Novembro 2018
    Outubro 2018
    Setembro 2018
    Agosto 2018
    Julho 2018
    Junho 2018
    Maio 2018
    Abril 2018
    Março 2018
    Fevereiro 2018
    Janeiro 2018
    Dezembro 2017
    Novembro 2017
    Outubro 2017
    Setembro 2017
    Agosto 2017
    Julho 2017
    Junho 2017
    Maio 2017
    Abril 2017
    Março 2017
    Fevereiro 2017
    Janeiro 2017
    Dezembro 2016
    Novembro 2016
    Outubro 2016
    Setembro 2016
    Agosto 2016
    Julho 2016
    Junho 2016
    Maio 2016
    Abril 2016
    Março 2016
    Fevereiro 2016
    Janeiro 2016
    Dezembro 2015
    Novembro 2015
    Outubro 2015
    Setembro 2015
    Agosto 2015
    Julho 2015
    Junho 2015
    Maio 2015
    Abril 2015
    Março 2015
    Fevereiro 2015
    Janeiro 2015
    Dezembro 2014
    Novembro 2014
    Outubro 2014
    Julho 2014
    Junho 2014
    Abril 2014
    Março 2014
    Fevereiro 2014
    Janeiro 2014
    Dezembro 2013
    Novembro 2013
    Agosto 2013

    Licenza Creative Commons
    Tabeiros Montes (Portal cultural de Tabeirós-Terra de Montes) de Asociación Cultural "Vagalumes" e Asociación Cultural e Ecoloxista "Verbo Xido" ten unha licenza Creative Commons Recoñecemento-Non comercial 4.0 Internacional.
    Con base nunha obra dispoñíbel en http://www.tabeirosmontes.com/.
    Os permisos alén do foco desta licenza pódense atopar en http://www.tabeirosmontes.com/colabora.html.
Com tecnologia Crie um website único com modelos personalizáveis.