Clara Iglesias Cortizo
Coñecín a David Otero no ano 2009 cando un grupo de persoas preocupadas polo futuro da nosa lingua nos reunimos para constituír na Estrada a plataforma Queremos Galego, en reposta á promulgación do Decreto de Plurilinguismo para o Ensino, nacido co obxectivo de reducir o coñecemento e o uso da nosa lingua entre a mocidade, conducíndoa á situación crítica en que hoxe se encontra. Aí coñecín a David e, dende o primeiro momento admirei nel a súa forza, a súa ilusión, o seu fondo compromiso coa lingua e co país. Dende aquela seguimos a percorrer xuntos ese camiño de defensa do idioma, do noso patrimonio, dos nosos sinais de identidade. A David, que é un loitador incansable, gústalle dicir, “hai que seguir nela”, cando en ocasións os acontecementos non parecen deixar moito espazo para a esperanza, porque el é unha persoa que confía sempre no futuro, que gusta do contacto coa mocidade e que sabe que neles, nos mozos e mozas, está a chave para a nosa salvación como pobo, como o “pobo do galego”, como a el lle gusta dicir. Acompañar a David na presentación deste seu novo poemario é unha honra para min; non é unha presentación calquera, non é coma outro libro calquera ou outro autor calquera, porque David forma parte xa para sempre da miña vida e dos meus afectos.
David, que ten publicado narrativa e ensaio, regresa con este libro á poesía. Eu penso que el é esencialmente un poeta, e que o seu alento poético empapa toda a súa obra, tamén a que non que pertence estritamente ao ese xénero. A poesía é a literatura máis íntima, aquela en que o autor pode buscar o seu ser máis fondo e despois abrir de par en par as portas e mostrárllelo aos receptores da súa obra.
Isto fai David en Conecta co íntimo: móstranos a súa intimidade, percórrea con nós e para nós convidándonos a partillar con el ese seu mundo interior. É unha experiencia compartida entre o autor e nós, unha conexión, unha unión de intimidades, de vivencias e experiencias, diversas experiencias de vida, non só as felices, senón tamén as tristes ou desencantadas. Todas elas forman parte do camiño da vida e por ese camiño David cóllenos da man e avísanos de que non debemos renunciar nunca á memoria, nin á individual nin á colectiva:
como me doen os esquecementos
que me apreixan
que a remuíños de sombras
non chaman
a sorrisos
a poemas
a contos
a falares
como me doen os esquecementos
que lle apagan a luz
a un soño
á lúa nova
a unha nena
a un nacer
a unha avoa
a un avó
como me doen os esquecementos
que son silencios
malos soños
que se esconden
non coñecen
nunca bailan
non escriben
que non cantan
como me doen os esquecementos
David entende que debemos poñer proa a eses lugares do pasado que, nas súas palabras, “teimosamente deben permanecer”. E tamén nos advirte de que non podemos dimitir da ilusión.
É moi salientable ao longo de todo o poemario a utilización das persoas gramaticais (ademais da primeira, que loxicamente expresa o íntimo da voz poética), utiliza adoito a segunda, un “ti”, que en ocasións é unha referencia vital do autor:
en recordarte
non hai desencanto
pois as cartas de boa lectura
nas liñas da vida
tráenme luz
para as miñas mans medradas
que te queren soster
nos recordos de tantos ecos escritos
e debuxarte
cando as rubiéns dos días
chaman
para abrir os ollos
con preguntas non escritas
en recordarte
non hai desencanto...
...pois iso
Noutros casos ese “ti” é o propio lector, que é convidado a participar das vivencias do autor, da súa traxectoria, do seu proxecto de futuro (“bótame unha man”). A outra persoa gramatical habitual é a primeira de plural, nun “nós”, en que o poeta humildemente se inclúe. El e máis nós, conectados, percorrendo o camiño:
Ábrete nas ilusións
e acode
vaiamos á memoria
senta comigo
e sexamos
non busquemos autoridades
eruditas
nin brillantes nomeados
pois a sorpresa
é fermosa
non forcemos nada
gustemos do nós vivir
conectemos co íntimo
nos optimismos
proclamemos o desexado
...non precisamos tantas razóns..., ou?
“Conectemos co íntimo nos optimismos”, di David. Pois si. Conecta co íntimo é un poemario vitalista que se caracteriza pola forza, a esperanza, a ilusión, o optimismo. Incluso as vivencias tristes deben ser celebradas con risos: “collamos as horas difíciles/preferentemente/celebrémolas con risos/e complicidades”. Nas propias palabras de David, que podemos ler na contracapa do libro, na explicación autorial sobre a obra, é marabillosa a abundancia de palabras que pertencen ao campo semántico do positivo e do ilusionante: os verbos aprender, activar, soñar, viaxar, camiñar; os substantivos complicidade, conquista, gusto, alegría, emoción, desexo, ilusión, encantamento e sobre todo a palabra vida, que penso que na obra de David debería ser escrita con maiúscula. Todo o poemario é unha canto á vida, ao pasado, ao presente e ao futuro; incluso, cando aparece a palabra morte, faino con connotacións positivas porque, cando chegue, debe atoparnos construíndo e traballando (“podo morrer/e gustarei de facelo/sen ruídos/co ascensor/en marcha”). Coma na metáfora das formigas (“volvámonos formigas de formigas”) que, xuntas e en total conexión, traballan para construír o seu futuro comunal:
mira...
ti ben ves
como seguimos
na condición de resistentes
pillando de ganchete
escaso comprender
do común aspiro
mira...
ti dime...
el como limparemos a copa
non querendo baleirala?
e el como escribiremos
os diálogos?
e el como leremos as nosas emocións?
sabes que...
no nacer do día
vin dúas formigas guapas
que levaban “contempos”
e se dicían amigas
e xogaban felices
coas nosas mentiras
interesadas no seu
as dúas tiñan á vista
cadanseu as de copas
igualiños
e no xogo...
non había máis trunfos
e non facían trampas...
hai que miralas logo
nas condicións de resistentes
miralas preguntando
en como limpar as dúas copas
non querendo baleiralas?
e el pois así como ler
as nosas emocións?
porque...
abofé como amigas
intentámolo
e dialogar dialogamos
nisto aquí
non hai constancia
de ningunha copia de creación
En conclusión, penso que David entende a poesía coma unha ferramenta de coñecemento (nós a nós mesmos e aos demais) e unha arma para construírmos un mundo mellor, un futuro de xustiza e dignidade colectiva, porque sen ela non é posible tampouco a felicidade individual. No seguinte poema fálase dun presente e dun futuro que está xurdindo, que xa está aí. O presente é escuro e de derrota (“medimos os nosos pasos por derrotas”, “escribimos a fíos de luz escura”); mais, a mocidade está disposta para loitar por un futuro mellor, pola recuperación da dignidade e da felicidade (“a mocidade quer conquistas de lucidos horizontes”). E chegamos así ao momento de abrir as ventás, de sermos rebeldes, de agardar polo sol:
medimos
os nosos pasos
por derrotas
escribimos
a fíos de luz
escura
nas teas das bandeiras
todas a clareo
no máis alto dos cantís
os nenos
postos en cabalos de cartón
xa non xogan a capitáns
nas portas colócanse mosaicos
cos retratos laureados
dos valentes resistentes
que loitaron sen medida
sen o compás
das notas dos calendarios
a mocidade quer
conquistas de lucidos horizontes
e forma ringleiras
contando palabras nobres
en precisas horas
esenciais
acordouse pois
un basta xa de desamores
un de morta natureza
un de pais nosos
e outros de parvas penitencias
nada de bágoas non sentidas
presenciaron pois
os espellos limpos de augas novas
deitando luces irmandadas
queimáronse escarnios
e sentenzas
abríronse as ventás
agora as palabras de nacenza
afirman terra
as miradas non poñen medos
e tripando abusos felizmente
conquistando forzas propias
volvemos ás propiedades
deixamos de camiñar obrigados
facemos
e construímos a xogos de valía
sentimos os bicares das estrelas
e as vidas van doadas
as luces non se apagan
a rebeldía non caduca
afastamos ao dereito das derivas
recitamos os poemas
agardamos polo sol esperto
e de poderosas nais medrados
saímos ao mundo decididos
...e destas a certo
vinde
e gozade
de todo
facelo parte vosaa
o biscoito ha saber ben
tamén ben os melindros
e que?
vai licor café tamén?
un trío?
Paréceme salientable esta referencia final ao biscoito, aos melindres, ao licor café que se comparte como nunha comuñón. Vai máis alá do seu aparente sentido festivo: non esquezamos que a palabra compañeiro deriva de pan (compañeiro é “aquel que comparte o meu pan”). En todo caso, compartir o alimento ten o significado simbólico de prestar atención aos outros, partillar con eles o máis importante. Que hai máis importante que a propia intimidade?
Aconséllovos a lectura deste libro, recoméndovos que conectedes co íntimo do compañeiro David, que compartiu o seu “pan” con nós, que saíu da súa estrela completamente disposto e cheo de marabillosos proxectos e está agardando por nós:
saín da miña estrela
totalmente disposto
e cheo de marabillosos proxectos
sentindo toda a miña vida
tratarei de explicalos
desde as máis ilusionadas intuicións
en todas as prazas concorridas
agardando sempre
buscarei acordos
e cando apañe felicidades
zugarei delas os dedos ata fartarme
non quero ser tristeza
debuxando primaveras
gardarei das horas
e no máis íntimo
escribireino todo
David, que ten publicado narrativa e ensaio, regresa con este libro á poesía. Eu penso que el é esencialmente un poeta, e que o seu alento poético empapa toda a súa obra, tamén a que non que pertence estritamente ao ese xénero. A poesía é a literatura máis íntima, aquela en que o autor pode buscar o seu ser máis fondo e despois abrir de par en par as portas e mostrárllelo aos receptores da súa obra.
Isto fai David en Conecta co íntimo: móstranos a súa intimidade, percórrea con nós e para nós convidándonos a partillar con el ese seu mundo interior. É unha experiencia compartida entre o autor e nós, unha conexión, unha unión de intimidades, de vivencias e experiencias, diversas experiencias de vida, non só as felices, senón tamén as tristes ou desencantadas. Todas elas forman parte do camiño da vida e por ese camiño David cóllenos da man e avísanos de que non debemos renunciar nunca á memoria, nin á individual nin á colectiva:
como me doen os esquecementos
que me apreixan
que a remuíños de sombras
non chaman
a sorrisos
a poemas
a contos
a falares
como me doen os esquecementos
que lle apagan a luz
a un soño
á lúa nova
a unha nena
a un nacer
a unha avoa
a un avó
como me doen os esquecementos
que son silencios
malos soños
que se esconden
non coñecen
nunca bailan
non escriben
que non cantan
como me doen os esquecementos
David entende que debemos poñer proa a eses lugares do pasado que, nas súas palabras, “teimosamente deben permanecer”. E tamén nos advirte de que non podemos dimitir da ilusión.
É moi salientable ao longo de todo o poemario a utilización das persoas gramaticais (ademais da primeira, que loxicamente expresa o íntimo da voz poética), utiliza adoito a segunda, un “ti”, que en ocasións é unha referencia vital do autor:
en recordarte
non hai desencanto
pois as cartas de boa lectura
nas liñas da vida
tráenme luz
para as miñas mans medradas
que te queren soster
nos recordos de tantos ecos escritos
e debuxarte
cando as rubiéns dos días
chaman
para abrir os ollos
con preguntas non escritas
en recordarte
non hai desencanto...
...pois iso
Noutros casos ese “ti” é o propio lector, que é convidado a participar das vivencias do autor, da súa traxectoria, do seu proxecto de futuro (“bótame unha man”). A outra persoa gramatical habitual é a primeira de plural, nun “nós”, en que o poeta humildemente se inclúe. El e máis nós, conectados, percorrendo o camiño:
Ábrete nas ilusións
e acode
vaiamos á memoria
senta comigo
e sexamos
non busquemos autoridades
eruditas
nin brillantes nomeados
pois a sorpresa
é fermosa
non forcemos nada
gustemos do nós vivir
conectemos co íntimo
nos optimismos
proclamemos o desexado
...non precisamos tantas razóns..., ou?
“Conectemos co íntimo nos optimismos”, di David. Pois si. Conecta co íntimo é un poemario vitalista que se caracteriza pola forza, a esperanza, a ilusión, o optimismo. Incluso as vivencias tristes deben ser celebradas con risos: “collamos as horas difíciles/preferentemente/celebrémolas con risos/e complicidades”. Nas propias palabras de David, que podemos ler na contracapa do libro, na explicación autorial sobre a obra, é marabillosa a abundancia de palabras que pertencen ao campo semántico do positivo e do ilusionante: os verbos aprender, activar, soñar, viaxar, camiñar; os substantivos complicidade, conquista, gusto, alegría, emoción, desexo, ilusión, encantamento e sobre todo a palabra vida, que penso que na obra de David debería ser escrita con maiúscula. Todo o poemario é unha canto á vida, ao pasado, ao presente e ao futuro; incluso, cando aparece a palabra morte, faino con connotacións positivas porque, cando chegue, debe atoparnos construíndo e traballando (“podo morrer/e gustarei de facelo/sen ruídos/co ascensor/en marcha”). Coma na metáfora das formigas (“volvámonos formigas de formigas”) que, xuntas e en total conexión, traballan para construír o seu futuro comunal:
mira...
ti ben ves
como seguimos
na condición de resistentes
pillando de ganchete
escaso comprender
do común aspiro
mira...
ti dime...
el como limparemos a copa
non querendo baleirala?
e el como escribiremos
os diálogos?
e el como leremos as nosas emocións?
sabes que...
no nacer do día
vin dúas formigas guapas
que levaban “contempos”
e se dicían amigas
e xogaban felices
coas nosas mentiras
interesadas no seu
as dúas tiñan á vista
cadanseu as de copas
igualiños
e no xogo...
non había máis trunfos
e non facían trampas...
hai que miralas logo
nas condicións de resistentes
miralas preguntando
en como limpar as dúas copas
non querendo baleiralas?
e el pois así como ler
as nosas emocións?
porque...
abofé como amigas
intentámolo
e dialogar dialogamos
nisto aquí
non hai constancia
de ningunha copia de creación
En conclusión, penso que David entende a poesía coma unha ferramenta de coñecemento (nós a nós mesmos e aos demais) e unha arma para construírmos un mundo mellor, un futuro de xustiza e dignidade colectiva, porque sen ela non é posible tampouco a felicidade individual. No seguinte poema fálase dun presente e dun futuro que está xurdindo, que xa está aí. O presente é escuro e de derrota (“medimos os nosos pasos por derrotas”, “escribimos a fíos de luz escura”); mais, a mocidade está disposta para loitar por un futuro mellor, pola recuperación da dignidade e da felicidade (“a mocidade quer conquistas de lucidos horizontes”). E chegamos así ao momento de abrir as ventás, de sermos rebeldes, de agardar polo sol:
medimos
os nosos pasos
por derrotas
escribimos
a fíos de luz
escura
nas teas das bandeiras
todas a clareo
no máis alto dos cantís
os nenos
postos en cabalos de cartón
xa non xogan a capitáns
nas portas colócanse mosaicos
cos retratos laureados
dos valentes resistentes
que loitaron sen medida
sen o compás
das notas dos calendarios
a mocidade quer
conquistas de lucidos horizontes
e forma ringleiras
contando palabras nobres
en precisas horas
esenciais
acordouse pois
un basta xa de desamores
un de morta natureza
un de pais nosos
e outros de parvas penitencias
nada de bágoas non sentidas
presenciaron pois
os espellos limpos de augas novas
deitando luces irmandadas
queimáronse escarnios
e sentenzas
abríronse as ventás
agora as palabras de nacenza
afirman terra
as miradas non poñen medos
e tripando abusos felizmente
conquistando forzas propias
volvemos ás propiedades
deixamos de camiñar obrigados
facemos
e construímos a xogos de valía
sentimos os bicares das estrelas
e as vidas van doadas
as luces non se apagan
a rebeldía non caduca
afastamos ao dereito das derivas
recitamos os poemas
agardamos polo sol esperto
e de poderosas nais medrados
saímos ao mundo decididos
...e destas a certo
vinde
e gozade
de todo
facelo parte vosaa
o biscoito ha saber ben
tamén ben os melindros
e que?
vai licor café tamén?
un trío?
Paréceme salientable esta referencia final ao biscoito, aos melindres, ao licor café que se comparte como nunha comuñón. Vai máis alá do seu aparente sentido festivo: non esquezamos que a palabra compañeiro deriva de pan (compañeiro é “aquel que comparte o meu pan”). En todo caso, compartir o alimento ten o significado simbólico de prestar atención aos outros, partillar con eles o máis importante. Que hai máis importante que a propia intimidade?
Aconséllovos a lectura deste libro, recoméndovos que conectedes co íntimo do compañeiro David, que compartiu o seu “pan” con nós, que saíu da súa estrela completamente disposto e cheo de marabillosos proxectos e está agardando por nós:
saín da miña estrela
totalmente disposto
e cheo de marabillosos proxectos
sentindo toda a miña vida
tratarei de explicalos
desde as máis ilusionadas intuicións
en todas as prazas concorridas
agardando sempre
buscarei acordos
e cando apañe felicidades
zugarei delas os dedos ata fartarme
non quero ser tristeza
debuxando primaveras
gardarei das horas
e no máis íntimo
escribireino todo
RSS Feed
