Tabeirós Montes
  • Novas
    • Presentación
    • Contacto
    • Colabora
  • Terra
    • A Estrada >
      • Agar (Santa Mariña)
      • Aguións (Santa María)
      • Ancorados (San Pedro)
      • Ancorados (San Tomé)
      • Arca (San Miguel)
      • Arnois (San Xiao)
      • Baloira (San Salvador)
      • Barbude (San Martiño)
      • Barcala (San Miguel)
      • Barcala (Santa Mariña)
      • Berres (San Vicenzo)
      • Callobre (San Martiño)
      • Castro (San Miguel)
      • Cereixo (San Xurxo)
      • Codeseda (San Xurxo)
      • Cora (San Miguel)
      • Couso (Santa María)
      • Curantes (San Miguel)
      • Estrada, A (San Paio)
      • Frades (Santa María)
      • Guimarei (San Xiao)
      • Lagartóns (Santo Estevo)
      • Lamas (San Breixo)
      • Liripio (San Xoán Bautista)
      • Loimil (Santa María)
      • Matalobos (Santa Baia)
      • Moreira (San Miguel)
      • Nigoi (Santa María)
      • Oca (Santo Estevo)
      • Olives (Santa María)
      • Orazo (San Pedro)
      • Ouzande (San Lourenzo)
      • Parada (San Pedro)
      • Paradela (Santa María)
      • Pardemarín (Santa Baia)
      • Remesar (San Cristovo)
      • Ribeira (Santa Mariña)
      • Ribela (Santa Mariña)
      • Riobó (San Martiño)
      • Rubín (Santa María)
      • Sabucedo (San Lourenzo)
      • Santeles (San Xoán)
      • Somoza, A (Santo André)
      • Souto (Santo André)
      • Tabeirós (Santiago)
      • Toedo (San Pedro)
      • Vea (San Xiao)
      • Vea (San Xurxo)
      • Vea (Santa Cristina) >
        • Santa Cristina de Vea (Santa Cristina)
      • Vea (Santo André)
      • Vinseiro (Santa Cristina)
    • Beariz >
      • Beariz (Santa María)
      • Lebozán (Santa Cruz)
      • Xirazga (San Salvador)
    • Cerdedo >
      • Castro (Santa Baia)
      • Cerdedo (San Xoán)
      • Figueiroa (San Martiño)
      • Folgoso (Santa María)
      • Parada (San Pedro)
      • Pedre (Santo Estevo)
      • Quireza (San Tomé)
      • Tomonde (Santa María)
    • Forcarei >
      • Aciveiro (Santa María)
      • Castrelo (Santa Mariña)
      • Dúas Igrexas (Santa María)
      • Forcarei (San Martiño)
      • Madanela de Montes, A (Santa María Madanela)
      • Meavía (San Xoán)
      • Millarada (San Amedio)
      • Pardesoa (Santiago)
      • Pereira (San Bartolomeu)
      • Presqueiras (San Miguel)
      • Presqueiras (Santa Mariña)
      • Quintillán (San Pedro)
      • Ventoxo (San Nicolao)
  • Patrimonio
    • Material >
      • Arquitectura vernácula >
        • Alvarizas
        • Pombais
        • Reloxos de sol
      • Castros >
        • Castro de Barbude
        • Castro de Garellas
        • Castro Loureiro
        • Castro da Mouteira
        • Castro de Ribela
      • Cruceiros >
        • A Estrada
        • Forcarei
        • Cerdedo
      • Hórreos >
        • O hórreo do Coto Nabal
        • Hórreo de Quintela
      • Igrexas >
        • Capela de San Bartolomé
      • Industria
      • Lavadoiros >
        • Lavodoiro de Liñares
        • Lavadoiro do Souto
      • Megalítico
      • Mámoas
      • Mosteiros >
        • Aciveiro
      • Muíños
      • Neveiras >
        • Neveiras de Fixó
        • Neveiras do mosteiro de Aciveiro
      • Pazos >
        • Casa e capela de San Ildefonso na Algalia (Guimarei)
        • A casa de Araúxo en Ponte-Sarandón
        • Casa de Badía
        • Casa de A Silva en Ribadulla (Arnois)
        • A Casa da Condesa (ou do Piñeiro) en Santa Mariña de Ribeira
        • A casa de Sesto (Ribela)
        • Casa de Recarei (Curantes)
        • Casa de Miranda (Santeles)
        • Casa de A Silva en Vendexa
        • A Casa Grande de Parada
        • A Casa Grande de San Paio de Figueiroa
        • Casa de Barcia en San Miguel de Cora
        • A casa de "Os Muros"en San Pedro de Parada
        • Casa de Vilanova en Remesar
        • "Casa Varela” en Pereiras
        • Os Mondragón de Vilasusán.Remesar
        • O Pazo do Outeiro de Maíndo (Couso)
        • Pazo de Correáns
        • Pazo de Guimarei
        • Pazo da Mota
        • Pazo de Monteagudo
        • Pazo de Oca
        • Pazo de Preguecido
        • Pazo de Valiñas
        • Pazo de Xerliz
      • Petos de ánimas
      • Petróglifos >
        • Cuiña (Quireza)
        • Laxa da Romaxe
        • Laxas de Penide
      • Pontes >
        • Ponte de Santo Antonio
        • Ponte Vea
        • Ponte de Gundián
        • Ponte de Paradela
        • Ponte de Parada
        • Ponte de Leira
        • Ponte de Gomail
        • Ponte do Crego
        • Ponte Carballa
        • Ponte de Andón
        • Ponte de Pedre
        • Pontes do Lérez
      • Torres e castelao >
        • A Torre da Barreira
        • Castelo de Cira
        • Fortaleza/Castro de Terra de Montes
        • Torre de alarma de Barciela
        • Torre de Guimarei
    • Natural >
      • Árbores >
        • Sobreira de Valboa
        • Sobreira de Valiñas
      • Fervenzas >
        • Fervenza de Callobre
        • Fervenza de Curantes
        • Pozo Sangoento
        • Fervenza do Segón
      • Fontes
      • Flora >
        • Cogumelos
        • Piornal de San Trocado
      • Fauna >
        • Aves >
          • Canilonga
        • Anfibios e réptiles
        • Invertebrados
        • Mamíferos >
          • Lontra
        • Peixes
      • Lagoas >
        • Canteira de Ventoxo
        • Lagoa Sacra
        • Lagoa do Seixo
      • Montes >
        • Candán
        • Monte do Seixo
        • Pico Sacro >
          • Fotografías
          • Textos
          • Vídeos
        • Serra de Cabanelas
      • Penedos >
        • Penedas de Naveiro
      • Ríos >
        • Ulla
      • Vales
    • Inmaterial >
      • Entroido
      • Haxiografía
      • Mitoloxía
      • Oficios >
        • Esmoleiros
      • Romaxes >
        • A Saleta de Bugarín
      • Rapa das bestas >
        • Fotografía >
          • Fotorapa
          • 2008
          • 2009
          • 2010
          • 2011
          • 2012
        • Vídeo
        • Publicacións
      • San Xoán
  • Artes
    • Artesanía >
      • Fernando Porto
    • Cine >
      • Chano Piñeiro
    • Escultura >
      • Ignacio Cerviño
      • Esculturas funerarias >
        • Cemiterio de Folgoso
      • A purísima de Asorey
    • Fotografía >
      • Karina
      • Pedro Brey Guerra
      • Maxcarun >
        • Aves
        • Insectos
        • Mamíferos
        • Reptis e anfíbios
      • Naturgalicia
    • Música >
      • Banda de Gaitas de Forcarei
      • Coral Polifónica Estradense
      • Chorovía na moucarría
      • Gaiteiros de Soutelo
      • Nao
      • Xenreira
      • Xosé Lueiro
    • Pintura >
      • Virxilio Blanco
    • Teatro
  • Letras
    • Avelina Valladares
    • Andrea Porto >
      • Textos
    • Alfonso Daniel Rodríguez Castelao
    • Antonio Fraguas
    • Antonio Rodríguez Fraiz >
      • Textos
      • Estudos
      • Entrevistas
    • Carlos Loureiro >
      • Textos
    • Carlos Mella
    • Calros Solla >
      • Textos
    • David Otero >
      • Textos
    • Dionísio Pereira >
      • Textos
    • Goretti Sanmartín >
      • Textos
    • Manuel Cabada Castro >
      • Textos
    • Manuel García Barros >
      • Correspondencia >
        • Cecilia Alcoba
        • Xosé Ramón Fernández Oxea (BEN-CHO-SHEY)
      • Documentos
      • Fotos
      • Vídeos
      • Estudos
    • Manuel Daniel Varela Buxán >
      • Fotos
      • Textos
    • Marcial Valladares Núñez >
      • Actividades
      • Estudos
      • Obra
      • Vídeo
    • Neves Soutelo >
      • Textos
    • Olimpio Arca Caldas >
      • Fotos
      • Obras
      • Vídeos
    • Ramón de Valenzuela Otero >
      • Achegas >
        • Sermos Galiza
      • Fotos
      • Vídeos
    • Santiago Gómez Tato
    • Sindo Villamayor >
      • Sindo Villamayor
    • Susana Sánchez Aríns >
      • Susana Sánchez Arins
    • Xoán Carlos Garrido
    • Xosé Luna Sanmartín >
      • Recursos
    • Xosé Manuel Martínez Oca
    • Xoseme Mosquera >
      • Vida
      • Obra
    • Xosé Manuel Cabada Vázquez >
      • Biografía
      • Documentos
      • Imaxes
      • Obra
    • Xosé Otero Abelleira >
      • Fotografías
    • Xosé Roxelio Otero Espasandín >
      • Do autor >
        • Vivir morrendo
      • Paisaxe vital de Xosé Otero Espasandín con Castro ao lonxe
      • Un Otero Espasandín de vinte anos
    • Xosé Varela Buela
    • Xurxo Esquío >
      • Xurxo Esquío
  • Historia
    • Feitos >
      • Prehistoria
      • Idade Antiga
      • Idade Media
      • Idade Moderna
      • Idade Contemporánea >
        • Revolta labrega de 1915 >
          • Sociedades agrarias
          • Xornais e documentos
          • Sociedade de Instrución Unión de Rubín de La Habana
          • Recuperación da Festa Labrega
          • Revolta labrega de 1915
    • Persoas >
      • Anxel Campos Varela
      • Manuel Ventura Figueroa
      • Mary Isaura
      • Pedro Campos Couceiro
      • Pedro Varela Castro
      • Ramón Silvestre Verea García
      • Virxinia Pereira
      • Waldo Álvarez Insua
  • Memoria
    • Actividades >
      • Ponte do Barco
      • Eliminación da simboloxía franquista
      • Homenaxe nacional as vítimas do franquismo en San Simón
      • Homenaxe a Xoán Xesús González
      • Proxección de "A derradeira lección do mestre" (24-3-2007)
      • Homenaxe aos paseados da Ponte do Regueiro
      • Conmemoración do 5 de xuño (5-06-2007)
      • Homenaxe a Bernardo Mato Castro na súa escola (8-7-2006)
    • Documentos >
      • Causas >
        • Así se xustifica unha condena a morte de José Costés Fernández e José Gómez Rivas >
          • Ideas polas que se mata a Cortés Fernández
      • Cartas >
        • Manuel Graciano ao Goberno Portugués
        • Carta dos Concelleiros ao pobo da Estrada
        • Ramón Fernánde Rico
        • José Mª Pena
      • Instrucións para a resistencia
      • Oficio de Crego de Castro (Cerdedo)
      • Memorias >
        • Memorias dun proscrito
      • Prensa >
        • Galicia Libre
      • Publicacións
    • Feitos >
      • O levantamento franquista na Estrada
      • A Estrada viste a camisa azul
      • O “imposto revolucionario”
      • O saqueo do pobo. O invento do secuestro express
      • As incautacións: A insticionalización do roubo
      • A interrupción tráxica do galeguismo
      • Represión do maxisterio estradense
      • Mulleres, dignidade e rebeldía
    • Imaxes >
      • Vitimas do franquismo
    • Listaxes >
      • A Estrada >
        • Fuxidos da parroquia de Guimarei
        • Presos en San Simón
      • Terra de Montes >
        • Beariz
        • Cerdedo
        • Forcarei
    • Lugares >
      • A casa do pobo de Deán (Cerdedo)
      • A república de Guimarei
      • Campo de Laudas
      • Ponte do Regueiro
      • Quilómetro 1 da Avenida de Buenos Aires: Aquí se fusilou
      • Simboloxía franquista
    • Nomes >
      • Antonio Sueiro Cadavide
      • Alfonso Ramiro Castro Dono
      • Alfredo Iglesias Álvarez
      • Candido Tafalla Froiz
      • Manuel Brea Abades
      • Manuel Garrido "O resucitado"
      • Francisco Varela Garrido
      • Isolino Feros Salgueiro
      • José Mª Baliño Sánchez
      • José María Pena
      • Manuel García Barros
      • Antonio Fraguas Fraguas
      • Jesús Ignacio Puente Fontanes (Balseiros)
      • Bernardo Mato Castro
      • Hixinio Carracedo Ruzo >
        • Fotos homenaxe a Carracedo na Somoza no seu 75 cabodano
      • José Gómez Rivas
      • José Mª Taberneiro
      • José Rodríguez Sangiao
      • Manuel Puente Porto
      • Manuel Coto Chan
      • Martiño Ferreiro Álvarez
      • Ramón Fernández Rico
      • Ventín, 5 da mesma familia fusilados xuntos
    • Represores >
      • Padre Nieto
    • Testemuños >
      • David García Insua
      • Roxelio Arca
  • Movementos
    • Asociacionismo cultural >
      • A.C. A Estrada >
        • Antonio Fraguas e o monumento aos mártires
        • Enterro da Sardiña
        • Mostra de artesanía da Estrada
        • Simposio de literatura galega de autoría estradense
      • A. C. O Brado
      • Contrarretranca
      • A. C. Vagalumes >
        • Actividades >
          • Conmemorar Carvalho Calero
        • Vídeos
        • Publicacións
        • Fotos
      • AEC Verbo Xido >
        • Carteis e publicacións
        • Defensa das árbores autóctonas
      • Capitán Gosende
      • CETMO
      • Colectivo Portalén
    • Ecoloxismo >
      • Invasión eólica
    • Emigración >
      • Arxentina
      • Brasil
      • Cuba >
        • Nomes >
          • Manuel Álvarez Fuentes
          • Jesús Barros López
    • Ensino >
      • Primaria >
        • CEIP de Figueroa >
          • CEIP de Figueroa (A biblio de Carola)
        • CEIP Cabada Vázquez
        • CEIP Pérez Viondi
        • CEIP Villar Parama
        • CEIP O Foxo >
          • As nosas cousas
          • Bilbioteca
          • Peque Xenios
          • Pereiriños
      • Secundaria >
        • IES Nº 1 >
          • Fotos
        • IES Manuel García Barros >
          • As nosas letras
        • IES Plurilingüe Antón Losada Diéguez
        • IES Chano Piñeiro >
          • O Chaniño - Biblioteca
          • Lingua de Montes
    • Feminismo >
      • Asociacionismo >
        • Colectivo Feminista
        • Espadela >
          • A muller na Terra de Montes (Exposición do CETMO)
          • Festa da Vincha
    • Loita labrega
    • Movemento obreiro
    • Movemento veciñal >
      • Contra a suba do IBI na Estrada
      • Loita contra a fusión de Cerdedo
    • Normalización lingüística >
      • Conflito do Foxo
      • Letras galegas 1970 na Estrada
      • Queremos Galego
    • Pacifismo
    • Política >
      • BNG
      • PSOE
      • PP
      • OUTROS
  • Arquivo
    • Foto >
      • Edificios
      • Eventos
      • Deporte
      • Industria
      • Nomes
      • Rúas
      • Xente
    • Vídeo >
      • Documentais >
        • CETMO
        • A Estrada románica
      • Filmes
      • Actos
      • Conversas
      • Imaxes
    • Audio >
      • Voces
    • Publicación >
      • Libros >
        • Ond´o sol facheaba ó amañecer. Vida e obra de Avelina Valladares. Xosé Luna Sanmartín
        • Vagalumes. Manuel Cabada Vázquez
        • A Estrada
      • Xornais >
        • Eco de la Estrada
        • El Emigrado
        • El Estradense
      • Revistas >
        • Contrarretranca
        • Cotaredo
        • Tabeirós Terra
        • Verbo Xido
      • Folletos

Os sucesos de Nueva Puebla: A matanza dos cinco Ventín

29/11/2020

5 Comments

 
Calros Solla
Imagem
Manuel Ventín Rivas
Imagem
Olegario Ventín Rivas
Imagem
Perfecto Ventín Barreiro
O 15 de setembro de 1936, Perfecto Ventín Barreiro e mais os seus sobriños Ramiro Lois Ventín e Manuel, Erundino e Olegario Ventín Rivas son detidos en Cerdedo pola Garda Civil. Conducidos á prisión provincial de Zamora, os cinco Ventín non regresarían nin vivos nin mortos.
Perfecto Ventín Barreiro (53 anos), natural de Tres Aldeas (Quireza-Cerdedo) era irmán de Vítor Ventín Barreiro. Vítor Ventín Barreiro casara nas Quintas (Codeseda-A Estrada) con María Xosefa Rivas Touriño. Vítor e María Xosefa foron pais de Manuel (29 anos, faría 30 en novembro do 36), Perfecto Erundino (28 anos, faría 29 en novembro do 36) e Olegario Ventín Rivas (23 anos, faría 24 en decembro do 36), todos tres, sobriños de Perfecto Ventín Barreiro. Así mesmo, Perfecto Ventín Barreiro era irmán de Severina Ventín Barreiro, casada en Piñeiro (Quireza-Cerdedo) con Xosé Lois, que trouxeron ao mundo a Ramiro Lois Ventín (21 anos), tamén sobriño de Perfecto Ventín Barreiro.
            O tío Perfecto, de profesión canteiro, formou cuadrilla cos seus catro sobriños aprendices, e na compaña do Chusco (o can de Olegario), despois de choiar pola comarca, partiron cara a Puebla de Sanabria (Zamora), empregándose nas obras do camiño de ferro Zamora-Ourense. Os cinco Ventín aveciñáronse no lugar do Campamento de Nueva Puebla, compartindo vivenda e destino. Orgullosos da súa condición social, os Ventín militaban no PSOE, afiliándose ao sindicato da UXT para mellor defender os dereitos da súa clase e os intereses dos carrilanos.
Os cinco Ventín enfrascáronse na construción do túnel do Padornelo (o chamado “Túnel 12”, de case 6 km de lonxitude), unha obra faraónica na que se investiron uns 25 anos de traballo (comezou a furarse en 1929 e inaugurouse en 1957) e o esforzo de máis de 4.000 obreiros (entres eles, presos republicanos, os escravos do franquismo). Os Ventín das Quintas bromeaban coa súa nai Xosefa: “Empezamos unha obra que, cando a acabemos, xa estaremos xubilados”.
Moitos destes operarios faleceron prematuramente, por mor da silicose (“o mal da vía”) e dos accidentes laborais. Do imprescindíbel documental Carrilanos, os túneles dun tempo (Rafael Cid, 2003) reproducimos a voz dun dos seus protagonistas: “Aquelo era unha esclavitú que hoxe non habería quen a puidera aturar; ningún ser humano”.
 
Túnel 12, Túnel 12,
túnel de la boca negra;
la perdición de los hombres,
de la juventud gallega.
 
A empresa construtora do camiño de ferro Ourense-Vigo era a MZOV (Compañía del Ferrocarril de Medina del Campo a Zamora y de Orense a Vigo). A empresa MZOV (a actual Acciona, SA) fixérase coa adxudicación das obras en 1926, encargándose así mesmo da construción do poboado de Nueva Puebla (ou de Santa Bárbara) en 1932.
Unha das empresas subcontratadas pola MZOV era a dos Cachafeiro de Cerdedo. Asociado con Ramón Cachafeiro Varela (Xenio de foghete), o tamén cerdedés Francisco González Caramés Majito beneficiouse da concesión dos comedores para os operarios. Segundo a causa 1.306/36, que condenou a morte a Francisco Varela Garrido (secretario do concello de Cerdedo e activista republicano), Ramón Cachafeiro Cabano e o seu fillo Ramón Cachafeiro Varela, homes fortes da dereita cerdedesa, entregaron a Pancho Varela (cuñado e tío dos devanditos) aos carniceiros fascistas. 
 
Túnel 12, Túnel 12,
túnel de mucha largura;
que a más de 4.000 hombres
tú le has dado sepultura.
 
O poboado do Campamento de Nueva Puebla, tamén coñecido por Campamento de Santa Bárbara, situábase no concello de Requejo de Sanabria (Zamora) e, superando en prestacións á capital do municipio, contaba con escola, enfermaría, fonda, economato, posto da Garda Civil, igrexa e subministración eléctrica. O poboado de Nueva Puebla situábase a 1 km da boca sur do túnel. Os últimos vestixios do poboado abandonado desapareceron en 2018 por mor das obras do AVE. No Campamento de Nueva Puebla (ou de Santa Bárbara) chegaron a residir unhas 1.500 persoas, vinculadas coa construción do camiño de ferro.
Conforme a causa 513/1936, os cinco Ventín foron acusados de participar, canda centos de obreiros (os mal chamados “rebeldes de Requejo”), na defensa da democracia e da legalidade constitucional e contra as forzas represoras que apoiaron o golpe de Estado fascista do 18 de xullo de 1936. Cando a resistencia republicana foi dobregada (polos verdadeiros “rebeldes”), os cinco Ventín abandonaron Nueva Puebla e emprenderon o camiño de retorno ao fogar.   
A causa 513/1936, iniciada con carácter sumarísimo o 25 de agosto de 1936 contra os Ventín e outros 59 procesados, era consecuencia do acontecido o día 21 de xullo “en Puebla de Sanabria, en la zona del ferrocarril en construcción Zamora a La Coruña, grandes núcleos de obreros armados y capitaneados por un alférez y un sargento de Carabineros asaltaron el cuartel de la Guardia Civil de Campamento”. No ataque resultaron mortos e feridos moitos obreiros e feridos dous gardas civís.
Case dous meses despois de iniciada a rebelión fascista, a orde de detención chegou a Quireza. O tío Perfecto aconsellou os seus sobriños que non se entregasen, que o deixasen ir a el só, que el falaría por todos. Os seus sobriños negáronse de xeito tallante (as súas mans non estaban manchadas de sangue) e, xuntos, foron conducidos pola Garda Civil á prisión provincial de Zamora (a máis de 320 km de distancia), onde ingresaron o día 16.
A súa detención fora requirida polo gobernador civil de Zamora, o tenente coronel de Infantaría Raimundo Hernández Comes, nun escrito datado o 28 de agosto dese mesmo ano. Xa en prisión, os Ventín ficaron a disposición do xuíz instrutor, o comandante de Infantaría José de Mora y Requejo.
Procedérase á detención dos Ventín vinte días despois das declaracións realizadas por Manuel Lorenzo Campos, de 31 anos, canteiro, natural de Beariz (Ourense), empregado nas obras do ferrocarril Zamora-Ourense, afiliado á CNT e detido no cárcere de Zamora.
O 26 de agosto, na Comisaría de Investigación y Vigilancia de Zamora, Manuel Lorenzo Campos exculpouse e acusou de integrar e dirixir “la columna roja”, entre outros, a un tal Galera [Juan Galera Galera], presidente da Casa do Pobo de Lubián; a Francisco Martín [Francisco Martínez Fernández], presidente da Casa do Pobo do Padornelo; a Felipe Luciano [Luciano Felipe Martín (ou Martínez)], presidente da Casa do Pobo de Requejo; a Ricardo [Ricardo López Fabián], alférez de Carabineiros; a Pichel [Andrés López Pichel], sarxento de Carabineiros; e a Perfecto Ventín, capataz da canteira. Así mesmo, acusou de integrar a devandita “columna”, entre outros, aos irmáns Manuel, Olegario e Erundino Ventín Rivas, do lugar das Quintas (Codeseda). Manuel Lorenzo Campos declarou tamén que: “Estos individuos obligaban a todo el que encontraban a su paso a subirse en los camiones que la citada columna y se ...naran al campamento de Nueva Puebla para continuar a Puebla de Sanabria y apoderarse de ella para implantar el comunismo. Que la citada columna estaba compuesta de siete u ocho camiones, llevando cada uno de ellos unos cincuenta individuos, todos armados con escopetas y pistolas, llevando solamente fusiles los carabineros que los acompañaban ... La columna partió de Villavieja [A Vilavella, A Mezquita-Ourense], proveyéndose de bombas en casa de un tal Piro, donde ... fabricado con dinamita que habían sustraído del ... de las obras del ferrocarril, que éstas las lle... cajones y cada camión llevaba cuatro de ellos; una vez llegados al Campamento, bombardearon el cuartel de la Guardia Civil, hiriendo a un Guardia Civil ... que el que hirió al guardia fue un tal Manuel Villaverde, que reside en Acibeiros [Aciveiro, Forcarei-Pontevedra], ayuntamiento ... (Pontevedra)...”.
Nas declaracións efectuadas o 27 de agosto perante o xuíz instrutor, Manuel Lorenzo Campos reafirmouse e volveu citar, entre os obreiros que ían nos camións a: “Perfecto Ventín, también capataz, que iba con sus tres sobrinos Manuel, Arentino y Olegario, que supone están en su pueblo, Quireza, de Pontevedra, ayuntamiento de Cerdedo; también iba otro sobrino del citado capataz, llamado Ramiro Eloy. Todos estos obligaban a cuantos encontraban por el camino a subir a los camiones, diciendo iban a Puebla a implantar el comunismo...”.
Oídas as súas pormenorizadas declaracións, o xuíz instrutor considerou a Manuel Lorenzo Campos participante nos sucesos de Nueva Puebla e procesouno por rebelión militar.
Ao día seguinte, Manuel Lorenzo Campos volveu declarar perante o xuíz, querendo facer constar que “ante la policía manifestó que el obrero que había disparado y herido a uno de los guardias civiles se llamaba Manuel Villaverde, pero que hace constar que no fue este obrero a quien vio en Campamento con armas, pero que no puede asegurar fuera el que hirió al guardia civil; sólo sabe que fue un cantero que cree sigue trabajando, y cuyo nombre ignora”.
Transcrita a declaración de Manuel Lorenzo Campos, o xuíz instrutor engadiu: “En Zamora, a veintiocho de agosto de mil novecientos treinta y seis, S. S. acuerda por la presente pasar oficio al gobernador civil de la provincia, para que sean detenidos y puestos a disposición de este Juzgado cuantos cita como complicados en los hechos Manuel Lorenzo en su primera declaración y no están ya detenidos”.   
En Zamora, o 2 de setembro de 1936, a preguntas do xuíz instrutor, David Méndez Domínguez, de 27 anos, natural do lugar de Sotillo (Cobreros-Zamora), xornaleiro na obra do ferrocarril e afiliado á CNT, declarou que: “sobre las ocho de la tarde del citado día veinte, le entregó una escopeta un tal Manuel Ventín, con la que hizo guardia en la carretera y frente a Campamento hasta las once, que se acostó hasta las cuatro y media de la mañana del día veintiuno, enterándose por la mañana de que iba ser asaltado el puesto de la Guardia Civil...”.
O 10 de setembro o comandante de Infantaría José de Mora y Requejo foi substituído na instrución da causa 513, verbo dos sucesos de Nueva Puebla, polo alférez Antonio de la Hoz Rodríguez.
            En Zamora, o 6 de outubro de 1936, Perfecto Ventín compareceu perante o xuíz e prometeu dicir a verdade. Perfecto Ventín Barreiro tiña 54 anos, estaba casado, exercía a profesión de capataz de canteiros, era natural de Quireza (Cerdedo) e estaba aveciñado no Campamento de Nueva Puebla.
            O xuíz instrutor preguntoulle a Perfecto Ventín Barreiro se era certo que, o día 21 de xullo, xuntamente cos seus sobriños Manuel, “Arentino”, Olegario e Ramiro “Eloy”, obrigaran a todos cantos se atopaban polo camiño a subir aos camións, dicindo que ían a Puebla (a uns 11 km de distancia) a implantar o comunismo.
            Perfecto Ventín respondeu que non era certo, que el non tivera participación ningunha nin coaccionara a ninguén para que subisen aos camións.
            O xuíz, vendo que as declaracións de Perfecto Ventín Barreiro entraban en contradición coas de Manuel Lorenzo Campos (tamén detido), ordenou ese mesmo día 6 un careo entre ambos os dous.
            Na dilixencia de careo, Manuel Lorenzo afirmou que vira a Perfecto Ventín armado de escopeta arredor do cuartel do Campamento de Nueva Puebla. Así e todo, nesta ocasión Manuel contestou con evasivas ás acusacións de coacción vertidas anteriormente contra Perfecto Ventín. Perfecto Ventín, no uso da palabra, afirmou que, como xa dixera, naquela altura se atopaba no Campamento, pero que non levaba armas, e que era totalmente falso que coaccionase ou obrigase a ninguén a subir aos camións. O xuíz considerou as acusacións de Manuel Lorenzo “debilitadas por completo”. Perfecto Ventín pediu que o seu testemuño fose corroborado polo garda civil Domingo Blanco, “herido en el ataque por parte de los obreros”. (Perfecto Ventín amenta a un Domingo Blanco, mais, ao parecer, o garda civil aludido chamábase Domingo Rodríguez). Perfecto, co seu puño e letra, asinou ao pé: “Perfecto Bentín Barreiro”.
            O 6 de outubro tamén compareceu perante o xuíz Manuel Ventín Rivas, de 29 anos de idade, casado, de profesión canteiro, natural de Codeseda (A Estrada) e aveciñado no Campamento de Nueva Puebla. Prometeu dicir a verdade.
            Manuel Ventín negou ter participado nos sucesos do Campamento, negou ter estado alí, pois estaba durmindo a sesta cando oíu o rebumbio dos camións e as explosións das bombas. Afirmou, así mesmo, que non coaccionou a ninguén para que subisen aos camións. Manuel, co seu puño e letra, asinou “Manuel Ventín”.
            O 6 de outubro tamén compareceu perante o xuíz Perfecto Erundino Ventín Rivas, de 28 anos de idade, casado, de profesión canteiro, natural de Codeseda (A Estrada) e aveciñado no Campamento de Nueva Puebla. Prometeu dicir a verdade.
            Erundino Ventín negou estar presente no Campamento a tarde do asalto, xa que estaba na súa casa, dende onde escoitou as explosións das bombas. Tamén negou ter coaccionado ou obrigado a ninguén a subir aos camións co obxectivo de marchar cara a Puebla. Perfecto Erundino, co seu puño e letra, asinou “Perfecto Ventín”.
            O 6 de outubro tamén compareceu perante o xuíz Olegario Ventín Rivas, de 24 anos de idade, casado, de profesión canteiro, natural de Codeseda (A Estrada) e aveciñado no Campamento de Nueva Puebla. Prometeu dicir a verdade.
            Olegario Ventín afirmou estar na casa o día do asalto e que, ao oír as explosións, pechouse no seu cuarto, do que non saíu até despois de cesado o tiroteo. Tamén negou ter coaccionado ou obrigado a ninguén a subir aos camións. Olegario, co seu puño e letra, asinou “Olegario Ventín”.
            O 6 de outubro tamén compareceu perante o xuíz Ramiro Lois Ventín, de 21 anos de idade, solteiro, de profesión canteiro, natural de Piñeiro (Quireza-Cerdedo) e aveciñado no Campamento. Prometeu dicir a verdade.
            Ramiro Lois declarou que o día do asalto estaba durmindo. Espertárono as detonacións e, por medo a que lle pegasen un tiro os obreiros, saltou por unha ventá e botou a correr cara ao monte. Negou as acusacións de coacción. Ramiro, do seu puño e letra, asinou “Ramiro Elois Ventín”.
Na documentación procesual, o apelido Lois vai ser transcrito “Eloy”, “Elois” ou “Eloys”. O nome Erundino vai ser transcrito, de primeiras, “Arentino”.
O día 8 de outubro de 1936 compareceu perante o xuíz o garda civil Domingo Rodríguez Barrio. Rodríguez Barrio identificou a Manuel Lorenzo Campos como un dos principais dirixentes do asalto ao cuartel da Garda Civil de Campamento. E preguntado pola actuación de Perfecto Ventín e dos seus sobriños, respondeu que, por “rumores de dominio general”, os citados eran “significados izquierdistas revolucionarios”.
            O 10 de outubro de 1936, Antonio de la Hoz Rodríguez, xuíz instrutor da causa contra os Ventín e outros, chamou a declarar ao alférez da Garda Civil de Puebla de Sanabria Alonso Marino Prieto, que participara na defensa do cuartel do Campamento o día do asalto. O alférez Alonso Marino Prieto, “por no poder abandonar su servicio”, declarou o día 23 en Puebla de Sanabria, sendo remitida a súa declaración escrita a Zamora.
Nas súas manifestacións, o garda civil Alonso Marino Prieto, de primeiras, nomeou un por un os principais asaltantes do cuartel do Campamento de Nueva Puebla: 20 dos nomeados xa foran detidos e 65 “y otros muchos” estaban fuxidos. Entre os citados polo alférez Marino Prieto non figuran os Ventín de Cerdedo.
            A continuación, o xuíz preguntoulle ao garda civil Alonso Marino se Perfecto Ventín Barreiro e os seus sobriños Manuel, Erundino, Olegario e Ramiro “Eloy” Ventín se atopaban entre os asaltantes ao cuartel ou se, pola contra, se puxeran ao lado da forza pública. O alférez respondeu que “todos estos individuos, tanto tíos como sobrinos, desde antes del Movimiento, eran conocidos como de ideas revolucionarias, y el veintiuno de julio tomaron parte directa en el asalto al puesto de la Guardia Civil del Campamento”. Parafraseando a Groucho: “se non lle gusta a miña declaración, teño outra”.
            O 27 de outubro de 1936, o xuíz De la Hoz Rodríguez procesou a Perfecto Ventín Barreiro, Manuel Ventín Rivas, Perfecto Erundino Ventín Rivas, Olegario Ventín Rivas e Ramiro “Elois” Ventín, xa que “dada la significación extremista de los acusados, se pueden apreciar indicios suficientes de criminalidad y, al mismo tiempo, participación directa y voluntaria en los hechos que se les imputan” e tamén que “los hechos realizados por los acusados son claramente constitutivos de un delito de rebelión militar”. Os Ventín continuarían en situación de prisión provisional incondicional comunicada.
            O procesamento dos Ventín baseouse nas declaracións do garda civil Alonso Marino Prieto, nas declaracións do canteiro de Beariz Manuel Lorenzo Campos (tamén procesado) e mais nas do garda civil Domingo Rodríguez, a cuxo testemuño se acollera Perfecto Ventín. O garda civil Domingo Rodríguez (que Perfecto nomeou Domingo Blanco) declarara: “Tanto el Perfecto como sus sobrinos eran significados izquierdistas revolucionarios”.
            Dende a prisión provincial de Zamora, o mesmo día 27 de outubro, Ramiro “Elois” Ventín, sen alcume, fillo de Xosé e Severina, nado o 22 de abril de 1915, de 21 anos de idade, natural de Piñeiro (Quireza-Cerdedo), solteiro, de oficio canteiro, sabendo ler e escribir, sen antecedentes penais, de face redonda, ollos garzos (azulados), boca pequena, nariz chato, pelo negro, cellas “al pelo” e estatura regular, dixo saber por que era procesado, ratificou as súas declaracións do 6 de outubro, refugou engadir máis nada e asinou “Ramiro Lois Ventín”.
            No mesmo día e lugar, Olegario Ventín Rivas, sen alcume, fillo de Vítor e (María) Xosefa, nado o 11 de decembro de 1912, de 23 anos de idade, natural de Codeseda (A Estrada), casado, pai dun neno, de oficio canteiro, sabendo ler e escribir, sen antecedentes penais, de face corrente, ollos negros, boca grande, nariz ancho, pelo negro, cellas “al pelo” e estatura regular, dixo saber por que era procesado, ratificou as súas declaracións do 6 de outubro, refugou engadir máis nada e asinou “Olegario Ventín”.
No mesmo día e lugar, Perfecto Erundino Ventín Rivas, sen alcume, fillo de Vítor e (María) Xosefa, nado o 21 de novembro de 1907, de 28 anos de idade, natural de Codeseda (A Estrada), casado, pai dun neno, de oficio canteiro, sabendo ler e escribir, sen antecedentes penais, de face delgada, ollos negros, boca corrente, nariz regular, pelo negro, cellas “al pelo”, estatura corrente e cunha cicatriz na meixela dereita, dixo saber por que era procesado, ratificou a súa declaración do 6 de outubro, refugou engadir máis nada e asinou “Perfecto Ventín”.
No mesmo día e lugar, Manuel Ventín Rivas, sen alcume, fillo de Vítor e María Xosefa, nado en novembro de 1906, de 29 anos de idade, natural de Codeseda (A Estrada), casado, pai de dúas nenas, de oficio canteiro, sabendo ler e escribir, sen antecedentes penais, de face corrente, ollos negros, boca grande, nariz recta, pelo negro, cellas “al pelo” e estatura alta, dixo saber por que era procesado, ratificou a súa declaración do 6 de outubro, refugou engadir máis nada e asinou “Manuel Ventín”.
No mesmo día e lugar, Perfecto Ventín Barreiro, sen alcume, fillo de Manuel e de Dolores, nado o 25 de marzo de 1883, de 53 anos de idade, natural de Quireza (Cerdedo), casado, de oficio canteiro, sabendo ler e escribir, sen antecedentes penais, de face longa, ollos claros, boca regular, nariz achatado, pelo entrecano, cellas “al pelo” e estatura 1’75, dixo saber por que era procesado, ratificou a súa declaración do 6 de outubro e engadiu que, o día 21 de xullo, a súa actuación fora presenciada por Manuel Quideu[?] Barros e unha tal Manuela, muller de Xosé Porto Picáns (da parroquia estradesa de Vinseiro), tamén procesado. Perfecto Ventín insistiu, así mesmo, en que o garda civil Domingo o mandara retirar do seu lado porque estaba en perigo, e que disto podían dar testemuño Xosé Porto Picáns e o seu sobriño Perfecto Ventín Rivas. Perfecto Ventín Barreiro asinou “Perfecto Bentín Barreiro”.
O 8 de setembro, o alcalde de Cerdedo Xerardo Lorenzo González remitiulle ao xuíz un certificado de boa conduta dos seus veciños Perfecto Ventín Rivas e do seu sobriño Ramiro Lois Ventín: “son tenidos por personas de buena conducta, tanto moral como política, habiéndosele conocido siempre en esta localidad como individuos de orden y de tendencia moderada y derechista”.
O 9 de setembro, o cura da parroquia de Quireza (Cerdedo) Xosé Rey Rivas remitiulle ao xuíz un certificado de boa conduta dos seus fregueses Perfecto Ventín Barreiro e do seu sobriño Ramiro Lois Ventín: “cumplieron siempre, mientras aquí estuvieron, con la Iglesia y no se significaron en actuaciones marxistas”.
No tocante á Igrexa cerdedesa, sabemos da postura conciliadora do cura de Quireza Xosé Rey Rivas, en contraste coa actitude vingatíbel de Xesús Rodríguez Anllo, o cura de Castro; ou de Manuel López Vizcaíno, o cura de Figueiroa. O extremismo da dereita cerdedesa fica ben esclarecido tendo en conta que o quirezán Xerardo Lorenzo González, o primeiro alcalde franquista de Cerdedo, acusado de “brando” polos falanxistas, recibiu unha malleira dos propios ao pouco de chegar á alcaldía. En 1950, será substituído no cargo por Manuel Gutiérrez Torres, xefe da Falange local.
O 9 de setembro, o cura da parroquia de Codeseda (A Estrada) Antonio Rodríguez Souto remitiulle ao xuíz un certificado de boa conduta dos seus fregueses Manuel, Perfecto Erundino e Olegario Ventín Rivas: “son de buena conducta civil y moral y como tales los tiene aquí el vecindario, pues no se sabe de ellos nada en contrario, y son también de padres honrados y apreciados en la parroquia”.
O 30 de novembro de 1936, o fiscal xurídico militar da División (apelidado Santaló) formulou as conclusións provisionais:
“El día 19 de julio de 1936, los elementos del Frente Popular, especialmente los marxistas, al tener conocimiento de la iniciación del movimiento llevado a cabo por el glorioso Ejército Nacional, y que tenía como finalidad la salvación de la Patria, acordaron oponerse por todos los medios a la consecución de tan noble propósito.
Así sucedió en la zona de la provincia de Zamora, donde están enclavados los pueblos de Nueva Puebla, Padornelo, Lubián y Campamento, en los que los procesados que después se señalan, puestos de común acuerdo, los días 20 de julio y siguientes, exigieron violentamente armas a los particulares, robaron los polvorines de la Sociedad constructora del ferrocarril de Zamora a Orense y, organizados en grupos numerosos, atacaron los cuarteles de la Guardia Civil de Nueva Puebla y Campamento, en el último de los cuales hubo de sufrir bajas el benemérito instituto, y volaron además con dinamita un puente de la carretera.
En estos hechos tomaron parte los procesados cuyo nombre y actuación es la que sigue: (figuran 64 nomes, e entres eles:) “[...] José Porto Picáns fabricó explosivos y los transportó [...] Manuel Lorenzo Campos asaltó el cuartel de Campamento [...] Manuel Bentín Ribas, Perfecto Erundino Bentín Ribas y Perfecto Bentín Barreiro obligaron a la gente a montar en camiones que iban a Nueva Puebla para realizar los actos de rebelión indicados [...] Olegario Bentín Ribas adoptó idéntica actitud que sus hermanos Manuel y Perfecto [...] Ramiro Elois Bentín adoptó la actitud de su tío Perfecto Bentín [...]
Estos hechos probados [...] constituyen un delito de rebelión militar [...] Son autores de este delito y por ello responsables criminalmente todos y cada uno de los procesados [...] Procede imponer la pena de reclusión perpetua a muerte”.
O 2 de decembro de 1936, o tenente de Infantaría Serapio Vaquero Chimeno substitúe o alférez Antonio de la Hoz Rodríguez (destinado á fronte) como xuíz instrutor da causa 513/1936.
O mesmo 2 de decembro, na prisión provincial de Zamora, os 64 procesados, de entre unha listaxe de candidatos, escollen por unanimidade como avogado defensor ao tenente da Comandancia de Carabineiros de Zamora Rafael Bahamonde Romero. Nesa listaxe de 64, aínda figura Ramiro Lois Ventín, porén, o de Piñeiro (Cerdedo), o sábado 7 de novembro, coa escusa de trasladalo de prisión, fora vítima de “saca” e “paseo” a mans dos fascistas.
O mesmo 2 de decembro, o gobernador civil de Zamora informou o xuíz instrutor de que durante a condución do detido Ramiro “Elois” Ventín “para trasladarle de prisión por exigirlo las necesidades del servicio, intentó fugarse, viéndose obligada la fuerza conductora a tratar de impedirlo por medio de las armas, de cuyo accidente resultó muerto”.
No extracto da acta de defunción figura que, polas causas anteditas, Ramiro Lois Ventín falecera en Zamora o día 7 de novembro de 1936. Déuselle sepultura ao seu cadáver no cemiterio municipal de Zamora (San Atilano).
O mesmo 2 de decembro, o xuíz instrutor fíxolle entrega da causa “para su estudio” ao tenente de Carabineiros Rafael Bahamonde Romero, defensor dos 63 procesados. O xuíz salientou que “por tratarse de un procedimiento sumarísimo, sólo podía tenerla en su poder tres horas”.
Na Audiencia Provincial de Zamora, ás dez horas do 3 de decembro de 1936 comezou o consello de guerra. O presidente do consello era o tenente coronel da Garda Civil José Redondo Crespo. Actuaron como vocais os capitáns Agustín Martín Rodríguez, Ángel Espías Bermúdez, Agustín Marquina Laviano, Luis García Calvo e Ignacio López García.
Nas “Memorias de Ángel Espías Bermúdez”, editadas en 2004 por Gabriel Jackson (Ebre 38 nº 2), lemos que o gobernador civil de Zamora, o tenente coronel de Infantaría Raimundo Hernández Comes, decretaba “sacas” de presos a cotío, levadas a cabo por partidas de falanxistas con nocturnidade e aleivosía. Estes escuadróns da morte estaban liderados, entre outros, polos pistoleiros Martín Mariscal, Segundo Viloria, Juan Luis Rodríguez, José Avedillo Brioso, Luis Valera o Manuel Girón (Fonte: Foro por la Memoria de Zamora).
Celebrado o xuízo-farsa, deuse a coñecer a sentenza:
“Resultando: Que en el sector de la provincia de Zamora, comprendido entre los pueblos de Requejo, Lubián, Aciveros, Padornelo, Hermisende y otros próximos a Puebla de Sanabria, desde el día diez y ocho de julio próximo pasado, los elementos extremistas del anarco-sindicalismo, socialistas y comunistas, se alzaron en armas para imponer el régimen rojo en contra del Movimiento Nacional iniciado por el Ejército, procediendo a requisar por la violencia las armas entre el vecindario de los pueblos de la comarca, apoderándose de éstas y de explosivos de los polvorines de trabajos de cantería en gran cantidad, así como de vehículos automóviles para transportarse por caminos y carreteras. El día veintiuno de julio último, un grupo armado muy cercano a los quinientos hombres atacaron, con fuego de armas cortas y largas y bombardeo con dinamita, el cuartel de la Guardia Civil del Campamento de Nueva Puebla, cuyas fuerzas se resistieron heroicamente, no obstante tener dos guardias heridos gravemente, consiguiendo salir del cuartel y replegarse al monte, donde se vieron libres de los rebeldes, a quienes ocasionaron por su parte varios muertos y heridos. Continuaron desde ese día los extremistas, dueños de la situación en la comarca, montando guardias armadas para impedir el paso de las fuerzas del Ejército Nacional, volando algunos puentes para interceptar las carreteras, hasta que el día treinta y uno de julio, después de algunos bombardeos de la aviación nacional, las fuerzas de la Guardia Civil, consiguieron reducir el núcleo revolucionario, restableciendo el orden y procediendo a la escalonada detención de muchos de los participantes en estos sucesos.
Resultando: Que como dirigentes y excitadores de los extremistas, antes de los sucesos, y dirigentes efectivos en todos y cada uno de los mismos, aparecen los procesados [...] Manuel Ventín Rivas, Olegario Ventín Rivas [...] Perfecto Erundino Ventín Rivas y Perfecto Ventín Barreiro, todos ellos con armas y destacados especialmente en el ataque despiadado al cuartel de la Guardia Civil de Nueva Puebla, lo mismo que lo fueron en el resto de los acontecimientos, hasta que fueron detenidos y distinguidos en excitar y llevar a sus huestes, hasta con amenazas y violencias, a la comisión de los hechos”.
A sentenza atribúelle ao veciño de Xirarga (Beariz) Manuel Lorenzo Campos formar parte dos grupos armados atacantes do cuartel de Nueva Puebla e executores dos servizos de garda montados para oporse ás forzas do exército. Segundo o texto da sentenza, Xosé Porto Picáns “no aparece que tuviese participación definida en los hechos de autos, llegando tan solo a una actuación pasiva...”. A seguir, a sentenza recolle o falecemento de “Ramiro Eloys Ventín”, e segue:
“[...] Considerando: Que del primero de los delitos calificados, o sea del de rebelión militar consumada, aparecen como responsables en el concepto de autores por participación directa y voluntaria los procesados [...] Manuel Ventín Rivas, Olegario Ventín Rivas [...] Perfecto Erundino Ventín Rivas y Perfecto Ventín Barreiro, siendo de destacar con relación a ellos, como circunstancia agravante muy calificada, [...] la mayor transcendencia de sus hechos y acreditada peligrosidad resultante de sus antecedentes y actuación, dirigiendo y aún obligando a muchos a intervenir en los hechos...
[...] Fallamos: 1º Que debemos condenar y condenamos a la pena de muerte a los procesados [...] Manuel Ventín Rivas, Olegario Ventín Rivas [...] Perfecto Erundino Ventín Rivas y Perfecto Ventín Barreiro, como autores de un delito de rebelión militar con la calidad de dirigentes en el mismo y con la concurrencia de una circunstancia agravante muy calificada”.
O bearicés Manuel Lorenzo Campos é condenado á pena de trinta anos de reclusión maior (de cumprila íntegra, a pena extinguiríase en agosto de 1966). O estradés Xosé Porto Picáns é absolto. O 16 de outubro, a xefatura de Falange da Estrada remitíralle ao xuíz instrutor un certificado de boa conduta de Xosé Porto Picáns. O 19 de outubro, a xefatura de Falange de Beariz remitíralle ao xuíz instrutor un certificado de boa conduta de Manuel Lorenzo Campos.
En Valladolid, o 29 de decembro de 1936, o auditor ratifica a sentenza a morte dos Ventín. En Zamora, o 30 de decembro, o xuíz instrutor solicítalle permiso ao coronel-gobernador militar para cumprir a sentenza. O mesmo día, o xuíz instrutor recibe un oficio do coronel-gobernador militar sinalando a data, lugar e hora da execución da sentenza: “ha sido designado las proximidades del cementerio (de Zamora) y hora de las siete del día de mañana (31 de diciembre)”. O 30 de decembro, o defensor trasladouse á prisión provincial de Zamora e, en presenza dos condenados, leulles a sentenza.
Manuel Ventín Rivas, Olegario Ventín Rivas, Perfecto Erundino Ventín Rivas e Perfecto Ventín Barreiro, canda outros catorce compañeiros, son fusilados (vilmente asasinados) ás 7 da mañá do día 31 de decembro de 1936 por un piquete formado por 175 falanxistas, 70 requetés e 175 soldados do Rexemento de Infantaría de Toledo nº 26: “Dichos reos han sido pasados por las armas y, hecha la descarga por el piquete, el oficial médico don Dídimo Temprano Martínez, certificó la defunción de todos los condenados”. O oficial médico anotou como causa da morte: “shock traumático”. Na mesma explanada do cemiterio, o 16 de agosto un piquete de carabineiros executara o alférez de Carabineiros Ricardo López Fabián (deitado nunha padiola, pois estaba ferido) e o sarxento de Carabineiros Andrés López Pichel.
O cadáver de Perfecto Ventín Barreiro (53 anos) foi inhumado na parcela de La Horta 6ª, fila 1ª, número 7 do cemiterio de Zamora (San Atilano); o cadáver de Manuel Ventín Rivas (30 anos), na parcela de La Horta 6ª, fila 1ª, número 5; o cadáver de Perfecto Erundino Ventín Rivas (29 anos), na parcela de San Roque 6ª, fila 5ª, número 108; e o cadáver de Olegario Ventín Rivas (24 anos), na parcela de La Horta 6ª, fila 1ª, número 3. Descoñecemos o lugar exacto do cemiterio de San Atilano no que fora sepultado, a comezos de novembro, Ramiro Lois Ventín (21 anos).
En 2006, o historiador Xoan Carlos Garrido publicou na web Tabeirós-Montes o artigo “Os 5 Ventín: Masacre dunha familia”. Baixo o epígrafe “A decisión de Josefa”, Garrido plasmou un estarrecedor testemuño recollido de fontes orais: “Entre o 3 e o 31 de decembro, tivo tempo a súa nai Josefa de achegarse a Zamora a pedir clemencia. Alí, vendo que era viúva e que precisaba dun home na casa para soster a familia, o tribunal mostrouse ‘magnánimo’ e concedeulle unha graza: ‘Elija usted al hijo que quiere que se salve’. Evidentemente, iso sería tanto como deixala a ela elixir quen quería que morrese; cousa que non puido facer”. (Léase ademais: David Otero: Nun bambán de non virar baldo, 2009).
Concluímos. O colectivo Capitán Gosende, que dende hai anos vén traballando en prol da recuperación da Memoria Histórica en Cerdedo, fincará en datas próximas a sétima lauda no seu Campo das Laudas (As Raposeiras-Meilide-Cerdedo). A sétima estela (coma sempre, obra do escultor Marcos Escudero), honrará coa lembranza o sacrificio dos 5 Ventín e, asemade, a afouta dignidade da matriarca Xosefa Rivas Touriño. A sétima lauda destilará da oseira de San Atilano (Zamora) o recordo emocionado destes nosos paisanos, e canda aos monolitos de Xosé Otero Espasandín, Antonio Sueiro Cadavide, Francisco Varela Garrido, Xosé Torres Paz, Martiño Ferreiro Álvarez, Manuel Garrido o Resucitado e a súa dona Esperanza Barros García, consolidará e daralle continuidade ao proxecto de reivindicación das vítimas do franquismo: permanencia dos seus nomes, gabanza do seu compromiso e transmisión do seu legado ideolóxico.   
Lauda a lauda, o colectivo Capitán Gosende teima na rehabilitación de todos e cada un dos cerdedeses que, valedores da democracia e da liberdade, se arrepuxeron con heroísmo á barbarie fascista desatada no verán de 1936. Nada esperamos das autoridades locais da comarca de Montes, pois, tamén lauda a lauda, veñen demostrando, fronte ao xenocidio e a mentira oficial imposta pola ditadura, a súa tendenciosa, ignorante ou covarde insensibilidade. Nestes tempos convulsos de reafirmación fascista, tan perigoso para a convivencia é facer alarde da simboloxía franquista coma permanecer, babeco, ao pairo dos acontecementos.

Reportaxe fotográfica

5 Comments

Recollida do premio San Martiño á A. C. Vagalumes de normalización lingüística

13/11/2020

1 Comment

 
Clara Iglesias Cortizo
Imagem
Agradecemos á Asociación Cultura O Brado o premio San Martiño de Normalización Lingüística. Valorámolo como un recoñecemento á causa pola que existimos e traballamos, que non é outra que a posta en valor da nosa cultura, do noso patrimonio e, por enriba de todo, a nosa lingua.  O galego é a razón máis importante pola que vimos traballando dende hai máis de 10 anos. De feito, a asociación “Vagalumes” xurdiu no seo da plataforma cidadá “Queremos galego”, que naceu en 2009 para facer fronte ao chamado Decreto de Plurilingüísmo para o ensino que, en realidade, baixo ese nome aparentemente atraente, o que viña era a reducir a presenza da nosa lingua en todos os niveis educativos, até o extremo de ficar o galego prohibido, por primeira vez na nosa historia democrática, en certas materias (e non por casualidade nas que gozan de maior prestixio).  A sociedade galega mobilizouse contra este atentado ao noso idioma e na Estrada, como en moitos outros concellos do  país constituíse a plataforma cidadá Queremos Galego.  A partir dela naceu a Asociación Cultural Vagalumes, coa finalidade de  axudar a dar a coñecer e a poñer en valor o patrimonio natural, material e inmaterial da nosa comarca que, debido á desidia da nosas institucións, se encontra en moitas ocasións sumido no esquecemento, abandono e menosprezo. Na Asociación Cultural Vagalumes  entendemos que a través  do coñecemento e posta en valor do patrimonio do noso concello e da nosa bisbarra podemos chegar ao recoñecemento de sermos quen somos,  galegos e galegas orgullosos da nosa cultura e do noso país.  
     Mais, para chegar a iso, temos que partir  do primeiro e máis esencial, a lingua galega, que está situada neste momento histórico nunha encrucillada en que se xoga o seu destino. O galego está nunha situación de perda acelerada de falantes novos, que son os que poden asegurar o futuro da lingua. Os propios datos oficiais mostran que se está a producir unha quebra na súa transmisión xeracional como nunca antes se producira; que, por primeira vez na historia, o galego non é a lingua maioritaria en Galiza; ademais, continúan a pesar sobre ela os vellos prexuízos que nunca chegaron a desaparecer, como a idea de que é unha lingua un tanto rústica e rural, polo tanto ineficaz e inadecuada para a vida urbana e moderna. De feito, os datos sobre o uso do galego entre a rapazada das cidades galegas  son estarrecedores, pois mostran que está nunha situación practicamente residual.
       E perante isto, nun momento tan crucial, cando sería fundamental termos unha política verdadeiramente normalizadora, con medidas para frear esta sangría constante de  falantes, as institucións que teñen a obriga de implementala  miran para outro lado. Ou ben, opóñense directamente a calquera medida que poida incidir nunha mínima recuperación do galego, como é o caso da nova lei de educación, que está en trámite parlamentar. O presidente da Xunta de Galiza súmase ás críticas lanzadas polo seu partido á reforma educativa presentada polo Ministerio, acusando ao goberno español de querer eliminar o castelán da educación. Sería para rir se non fose un asunto serio e ben triste. Aquí, no noso Concello, vivimos aínda hai moi pouco tempo  o caso da prohibición expresa de utilizar a nosa lingua nos proxectos que se presentaren para a remodelación da praza na feira. En fin, o galego está sendo perseguido e acurralado polas propias institucións encargadas de promovelo e normalizalo. E o galego, a nosa lingua, é o instrumento que nós, os galegos e galegas, fomos construíndo ao longo de séculos de historia, para expresar a nosa visión do mundo, a nosa particular maneira de aprehender a realidade; en fin, a nosa cultura.
      Como dixo Castelao, “o galego non é unha obra de arte; é matriz inesgotábel de obras de arte”. Sen o galego, Galiza non existiría; por iso, todo o traballo que realizamos na Asociación Cultural Vagalumes, co obxectivo de posta en valor do  patrimonio,  de recuperación e difusión dos nosos escritores,  de coñecemento da nosa historia, da memoria da represión e das vítimas do franquismo...,  está inserido na defensa e reivindicación do maior valor que posuímos, a nosa lingua.
    Agradecemos á Asociación Cultural O Brado o premio San Martiño de Normalización Lingüística e  esperamos que o recoñecemento que este premio supón  sirva para contribuír a avanzar nos obxectivos que ten a nosa asociación; e, para nós, é un incentivo para continuar con máis forza no noso traballo, no que convidamos a participar a todas as persoas que sintan amor polo noso país.

1 Comment

A Federación Galiza Cultura condena as declaracións do presidente da Xunta e o Conselleiro de cultura contra o galego

12/11/2020

0 Comments

 
Imagem
 Desde a Federación de Asociacións Culturais “Galiza Cultura” queremos expresar a nosa condena polas declaracións do presidente da Xunta e do Conselleiro de Cultura contra o noso idioma. A súa saída na defensa do Español como lingua ameazada polo actual goberno do Estado co fin de prestarse aos intereses partidistas dos seus xefes na capital é un insulto á nosa dignidade como país con lingua de seu, que si realmente está ameazada e prohibida no ensino polo propio goberno autónomo. Por enriba empregan a actual crise sanitaria que tan tráxicas consecuencias está a ter como escusa para arremeter contra un suposto xesto a prol do galego. Botando ao lombo da nosa lingua tamén a culpa dunha epidemia e da falla de recursos e accións eficaces para combatela, algo no que quen isto fai si ten certa responsabilidade.

Se ben é falso que o goberno español lexisle a favor da normalización da nosa lingua o que si é un feito é a actual lexislación do goberno galego prohibindo o seu emprego nas materias científico-técnicas no ensino. Como é as consecuencias na redución de falantes e no aumento do descoñecemento da nosa lingua entre a mocidade. Os datos están aí e son froito da política lingüicida do Sr. Feixoo.

Desde o asociacionismo cultural galego consideramos que un país teña como presidente a un inimigo do seu idioma é mostra de que é un país con ben pouca autoestima e indica o moito traballo que nos queda por facer a todas e todos os que lle queremos para que se queira a si mesmo e se libre de darlle poder a persoas que o odian e o desprezan.
0 Comments

    Colaboracións

    Todos
    Alba Rivas
    Alicia Garrido
    Ana Cabaleiro
    Anjo Torres Cortiço
    Anxo Coya
    Calros Solla
    Carlos Loureiro
    Carlos Meixome
    Carme Hermida Gulías
    Carmela Sánchez Arines
    Clara Iglesias Cortizo
    David Otero
    Dionisio Pereira
    Héitor Picallo
    Lola Varela
    Luis Alberto Silva Casas
    Manuel Barros
    Manuel Cabada Castro
    Manuel Fortes
    Marcos Borrageros
    Maria Xesus Nogueira
    Montse Fajardo
    Pedro Peón Estévez
    Susana Sánchez Arins
    Tino Regueira
    Xoán Carlos Garrido
    Xosé Álvarez Castro
    Xosé Malheiro
    Xosé María Lema
    Xurxo Esquío

    Fuente RSS



    Un proxecto de:

     Imagem

    Estamos en:

    Imagem
    Imagem
    Imagem

      Recibir novas

    Subscrición

    Histórico

    Febrero 2023
    Enero 2023
    Diciembre 2022
    Noviembre 2022
    Octubre 2022
    Septiembre 2022
    Agosto 2022
    Julio 2022
    Junio 2022
    Mayo 2022
    Abril 2022
    Marzo 2022
    Febrero 2022
    Enero 2022
    Diciembre 2021
    Noviembre 2021
    Septiembre 2021
    Agosto 2021
    Julio 2021
    Junio 2021
    Mayo 2021
    Abril 2021
    Marzo 2021
    Febrero 2021
    Enero 2021
    Diciembre 2020
    Noviembre 2020
    Octubre 2020
    Septiembre 2020
    Agosto 2020
    Julio 2020
    Junio 2020
    Mayo 2020
    Abril 2020
    Marzo 2020
    Febrero 2020
    Enero 2020
    Diciembre 2019
    Noviembre 2019
    Octubre 2019
    Septiembre 2019
    Agosto 2019
    Julio 2019
    Junio 2019
    Mayo 2019
    Abril 2019
    Marzo 2019
    Febrero 2019
    Enero 2019
    Diciembre 2018
    Noviembre 2018
    Octubre 2018
    Septiembre 2018
    Agosto 2018
    Julio 2018
    Junio 2018
    Mayo 2018
    Abril 2018
    Marzo 2018
    Febrero 2018
    Enero 2018
    Diciembre 2017
    Noviembre 2017
    Octubre 2017
    Septiembre 2017
    Agosto 2017
    Julio 2017
    Junio 2017
    Mayo 2017
    Abril 2017
    Marzo 2017
    Febrero 2017
    Enero 2017
    Diciembre 2016
    Noviembre 2016
    Octubre 2016
    Septiembre 2016
    Agosto 2016
    Julio 2016
    Junio 2016
    Mayo 2016
    Abril 2016
    Marzo 2016
    Febrero 2016
    Enero 2016
    Diciembre 2015
    Noviembre 2015
    Octubre 2015
    Septiembre 2015
    Agosto 2015
    Julio 2015
    Junio 2015
    Mayo 2015
    Abril 2015
    Marzo 2015
    Febrero 2015
    Enero 2015
    Diciembre 2014
    Noviembre 2014
    Octubre 2014
    Julio 2014
    Junio 2014
    Abril 2014
    Marzo 2014
    Febrero 2014
    Enero 2014
    Diciembre 2013
    Noviembre 2013
    Agosto 2013

    Licenza Creative Commons
    Tabeiros Montes (Portal cultural de Tabeirós-Terra de Montes) de Asociación Cultural "Vagalumes" e Asociación Cultural e Ecoloxista "Verbo Xido" ten unha licenza Creative Commons Recoñecemento-Non comercial 4.0 Internacional.
    Con base nunha obra dispoñíbel en http://www.tabeirosmontes.com/.
    Os permisos alén do foco desta licenza pódense atopar en http://www.tabeirosmontes.com/colabora.html.
Powered by Create your own unique website with customizable templates.